Nader Verklaard
Neerslagduur: uitzonderlijk langdurig regen
10 november 2008 -
Op maandag 19 januari 2004 regende het uitzonderlijk lang. De Bilt noteerde liefst 22,8 uren regen. Sinds het begin van de registraties van de neerslagduur in 1930 heeft het alleen op 30 januari 1960 nog iets langer geregend, in totaal 23,4 uren. Op de derde plaats in de top tien staan 5 januari 1976 en 8 februari 1946 met 22,3 regenuren. Ook de hoeveelheid was bijzonder. Op 19 januari 2004 viel in De Bilt 29,5 mm in 24 uur, voor januari de op een na hoogste etmaalsom in honderd jaar. In deze maand viel alleen op 16 januari 1918 nog meer regen: in totaal 40,3 mm.
Neerslagduur van groot belang voor rioolstelsels
Bij neerslag gaat het meestal over de hoeveelheid in millimeters, maar bijvoorbeeld voor de recreatie is de duur van de neerslag zeker zo belangrijk. Tijdens vakantie vinden we een bui met veel neerslag in korte tijd, als het geen wolkbreuk is, minder storend dan langdurige miezerregen. Ook voor rioolstelsels en rivieren, die door regenwater worden gevoed, is het belangrijk te weten binnen hoeveel tijd een hoeveelheid kan vallen en hoe vaak dat kan gebeuren. Toch wordt in weerberichten zelden iets vermeld over regenuren. Opmerkelijk is dat het gemiddeld over een heel jaar maar gedurende 7% van de totale tijd regent of sneeuwt. Vertaald in tijd komt dat neer op 600 uur. Soms is dat echter veel langer: 1994 telde 863 uur neerslag en 1993 staat op de tweede plaats van de eeuwlijst met 835 uur. Het kleinste aantal regenuren noteerde het KNMI in 1933 met 383 uur, het extreem droge jaar 1976 telde slechts 438 uur neerslag en 1959 kwam daar met 445 uur nauwelijks bovenuit.
Minste regenuren in de zomer
De zomer komt er doorgaans het best af met 110 uur regen in drie maanden, terwijl de winter gemiddeld 190 uur voor rekening neemt. Toch is de zomer natter, omdat het dan veelal harder regent vooral uit onweersbuien. In de herfst regent het ongeveer 166 uur en in het voorjaar 153 uur. Van alle maanden biedt november de langdurigste regen: landelijk gemiddeld 69 uur. In augustus regent het normaal (gemiddeld over 1961-1990) maar 32 uur. Augustus 1976 was in De Bilt met 8,2 uur regen extreem, maar nog uitzonderlijker was september 1959 met 4,8 uur. In dat jaar was de neerslagduur ook in februari (5,9 uur) en december (8,1 uur) extreem.
Gegevens bekend sinds 1930
De neerslagduur werd vroeg bepaald met behulp van registrerende regenmeters en tegenwoordig langs elektronische weg met sensoren. Oktober 1998 overtrof alle records met 141,0 uur regen. Sinds het begin van de waarnemingen van de neerslagduur in 1930 is het niet voorgekomen dat het in die maand zo langdurig regende. Op de tweede plaats staat oktober 1932 met 118,8 uur en van alle maanden staat december 1993 bovenaan met 163,4 uur regen.
Eerste uitgave:
21-01-04
Laatste wijziging:
10-11-08