Metingen van de ozonlaag door het Ozone Monitoring Instrument OMI van 26 maart 2011 en 26 maart 2010. Uit de afbeeldingen is duidelijk zichtbaar waar het gebied met ozon afbraak zich bevindt. De afbeelding van 2011 laat ook het belang voor Europa zien. Het gebied met lage ozon bevindt zich op deze dag boven Scandinavië (Bron: KNMI)
Metingen van de ozonlaag door het Ozone Monitoring Instrument OMI van 26 maart 2011 en 26 maart 2010. Uit de afbeeldingen is duidelijk zichtbaar waar het gebied met ozon afbraak zich bevindt. De afbeelding van 2011 laat ook het belang voor Europa zien. Het gebied met lage ozon bevindt zich op deze dag boven Scandinavië (Bron: KNMI)
De opmerkelijke ozonafbraak is veroorzaakt door een ongewoon lange periode van extreem lage temperaturen in de stratosfeer.

De ozonlaag bevindt zich op 20 tot 35 km hoogte en beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolette straling. Aan de publicatie is meegewerkt door onderzoekers van het KNMI en de TU Delft en is deels gebaseerd op metingen van het Nederlands-Finse Ozone Monitoring Instrument OMI aan boord van de NASA Aura satelliet.

De conclusie van deze internationale studie is dat de ozonafbraak boven de Noordpool in 2011 vergelijkbaar is met de ozonafbraak in bepaalde jaren boven de Zuidpool. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw ontstaat er boven de Zuidpool elk jaar in september een gat in de ozonlaag. Alhoewel de ozonafbraak vergelijkbaar was, was de ozonconcentratie boven de Noordpool in 2011 wel hoger dan in typische Zuidpool omstandigheden. Dit komt doordat ozonconcentraties aan het begin van de winter boven de Noordpool hoger zijn dan boven de Zuidpool. Het gebied met lage ozon concentraties boven de Noordpool kan over dicht bevolkte gebieden in Europa komen en een hoge dosis ultraviolette straling veroorzaken.

Het ozongat boven de Zuidpool ontstaat wanneer bij extreem koude omstandigheden door de mens geproduceerde chemicaliën omgezet worden in vormen die ozon vernietigen. Dezelfde processen komen elke winter op de Noordpool, maar door de warmere omstandigheden in vergelijking met de Zuidpool is de hoeveelheid ozonafbraak boven het Noordpoolgebied in de meeste jaren veel kleiner. In 2011 was de koude periode boven het Noordpoolgebied echter 30 dagen langer dan in enig andere winter, dat leidde tot een ongekende afbraak van ozon boven de Noordpool. Verdere studie moet uitwijzen waardoor deze koude periode is veroorzaakt.

De uitstoot van ozonafbrekende stoffen is sterk afgenomen door de regulering in het Montreal Protocol in 1989. De lange verblijftijd van ozonafbrekende stoffen in de atmosfeer betekent dat het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool, en de mogelijkheid van grootschalige ozonafbraak boven de Noordpool, nog tientallen jaren zullen blijven bestaan.