Op een zonnige nazomerdag kan de temperatuur in oktober nog zomerse waarden bereiken en zelfs in november kan het tegen de 20 graden worden (foto: Janes Wiersema)
Op een zonnige nazomerdag kan de temperatuur in oktober nog zomerse waarden bereiken en zelfs in november kan het tegen de 20 graden worden (foto: Janes Wiersema)
In het zuiden van het land kwam de temperatuur plaatselijk op drie dagen achtereen in oktober boven de 25 graden, terwijl zomerse warmte in deze maand eerder uitzondering dan regel is. In De Bilt is het sinds het begin van de metingen in 1901 (oktober 2011 meegerekend) maar acht keer voorgekomen dat de temperatuur in oktober de zomerse waarde bereikte. De vliegbasis Twenthe noteerde op 2 oktober zowaar nog 27,0 graden. Op 9 oktober kwam de temperatuur op enkele plaatsen voor het eerst dit najaar iets onder nul.

In combinatie met het vaak rustige en zonnige weer bood de nazomer veel beter weer dan de teleurstellende zomer van dit jaar. De zon scheen in De Bilt 151 uur tegen 113 uur normaal (gemiddeld over 1981-2010). Daarmee staat oktober 2011 op de negende plaats van de zonnigste maanden sinds het begin van de metingen, 110 jaar geleden. Oktober 1920 was de zonnigste met 189 uur zon. Het hele land kreeg veel vaker de zon te zien dan gebruikelijk.

Bovendien bleef het deze maand op de meeste dagen droog. Toch viel er gemiddeld over het land nog 69 mm tegen 83 mm normaal. In het noorden was het zelfs aan de natte kant en werd op diverse plaatsen 80 tot ruim 100 mm gemeten. Vooral op 6, 7 en 12 oktober viel plaatselijk flink wat regen. Limburg was de droogste provincie met lokaal nog geen 40 mm regen.

Ook het zuiden van Europa profiteerde nog geruime tijd van de warme nazomer. Met name in Portugal en Spanje was het dagen achtereen uitzonderlijk warm met zelfs in het noorden van die landen recordtemperaturen tussen 30 en 35 graden. In de tweede helft van de maand sloeg het weer in het gebied van de Middellandse Zee om.

Onweersbuien, vergezeld van wolkbreuken en enorme windstoten van 120 km/uur, zorgden met name in Spanje en Italië voor schade en modderstromen. Op een aantal plaatsen viel 100 tot 150 mm in 24 uur, in de Italiaanse bergen plaatselijk tussen 400 en 500 mm. Ook het noorden en oosten van Ierland kreeg te maken met zware regenval waarbij etmaalhoeveelheden zijn gemeten tussen 70 en 80 mm.

Het oosten van de Verenigde Staten eindigde de maand met een zeldzaam voorproefje van de winter. Koude lucht drong vanuit Groenland zuidwaarts, waarbij zich aan de Amerikaanse oostkust een stormdepressie ontwikkelde. Dat leidde tot zware sneeuwval die hoeveelheden opleverde van 60 tot 80 cm. Veel bomen die nog in blad stonden begaven het onder de last van de natte sneeuw en de windstoten.


Eerste uitgave: 31-10-11
Laatste wijziging: 27-02-12