Unieke verdeling van de neerslag in 2011: een recorddroog voorjaar gevolgd door een recordnatte zomer en daarna een recorddroge november (Bron: KNMI)
Unieke verdeling van de neerslag in 2011: een recorddroog voorjaar gevolgd door een recordnatte zomer en daarna een recorddroge november (Bron: KNMI)
Lange tijd gold dat voor november 1920 met een landelijk gemiddelde hoeveelheid regen van 11 mm.

Het aanhoudend droge weer hing samen met hogedrukgebieden die niet van wijken wisten. Daarmee was de weg geblokkeerd voor oceaandepressies die zeker in deze tijd van het jaar garant staan voor wind en regen. Een dergelijke blokkade is in deze tijd van het jaar vrij uitzonderlijk en is waarschijnlijk geheel het gevolg van natuurlijke grillen van het weer.

Ook lokaal zijn neerslagrecords geboekt. Op sommige plaatsen leverde de hele maand slechts 2 tot 5 mm op. De meeste regen, maar ook veel minder dan normaal, viel in een strook van Gelderland naar het oosten van Brabant waar 10 tot plaatselijk 20 mm is afgetapt. De Bilt kreeg 11 mm tegen 80 mm als langjarig gemiddelde over 1981-2010.

De maand was bovendien uitzonderlijk zonnig. Gemiddeld over het land scheen de zon volgens de voorlopige cijfers 95 uur tegen 63 uur normaal. Slechts twee keer in de meetreeks van ruim honderd jaar was november nog zonniger. Het zuiden was een stuk zonniger dan het noorden, waar hardnekkige mist en lage bewolking de zon lange tijd schuil hielden. In Maastricht scheen de zon zelfs circa 125 uur, ook een record voor dit meetpunt en meer zon dan gewoonlijk in oktober.

November was ook een vrij zachte maand. In De Bilt werd een gemiddelde temperatuur berekend van 7,2 graden tegen 6,7 graden normaal. Vooral de eerste tien dagen van november waren zeer zacht. Op 4 november noteerde Arcen in Limburg zelfs 19,7 graden, maar weinig onder het landelijke temperatuurrecord van 21,1 graden dat dateert uit november 1994.

De tweede helft van de maand was een stuk minder zacht en leverde ook de eerste vorstdagen op. In De Bilt kwam de temperatuur deze maand op acht dagen onder het vriespunt tegen vijf vorstdagen normaal.

Het was genieten van het nazomerweer maar door het rustige en warme weer en de sterke afkoeling vormde zich tegen zonsondergang zich op grote schaal mist die geruime tijd hinderlijk was voor het verkeer (foto: Jannes Wiersema)
Het was genieten van het nazomerweer maar door het rustige en warme weer en de sterke afkoeling vormde zich tegen zonsondergang zich op grote schaal mist die geruime tijd hinderlijk was voor het verkeer (foto: Jannes Wiersema)
Herfst zeer zacht. zeer zonnig en droog
Het rustige, droge, zachte en zonnige weer was kenmerkend voor de hele herfst. De meteorologische herfst met de maanden september, oktober en november valt met 11,4 graden tegen 10,6 graden normaal in de categorie zeer zacht. Het najaar staat op de negende plaats van de warmste sinds het begin van de meetreeks over een periode van ruim een eeuw.

Vooral eind september, begin oktober was voor de tijd van het jaar uitzonderlijk warm nazomerweer. De eerste en tweede oktober waren op veel plaatsen zelfs zomerse dagen met temperaturen van meer dan 25 graden.

De 9e oktober werd landelijk de eerst vorstdag, maar in De Bilt liet de eerste vorst tot 14 november op zich wachten. De laagste temperatuur van deze herfst was -4,4 graden op 16 november in Woensdrecht.

Gemiddeld over het land leverden de drie herfstmaanden 142 mm op tegen 243 mm normaal. Het weerstation in Maastricht kreeg slechts 75 mm als herfstregen, Lauwersoog 187 mm. De zon scheen landelijk 410 uur tegen 320 uur normaal. De herfst was op vier na de zonnigste van de meetreeks over ruim honderd jaar (Uitgebreide overzichten onder Verder Lezen).

Maandoverzicht van het weer in november
http://www.knmi.nl/klimatologie/mow/pdf/mow_201111.pdf