Tot het laatste moment kan het spannend blijven of het doorgaat
Afgelaste Elfstedentochten
Voor de beslissing over zo'n gebeuren als de Elfstedentocht wordt gebruik gemaakt van de modernste verwachtingstechnieken, zoals de ensemblemethode. De weercomputer maakt met alle beschikbare informatie, berekeningen van het weer dat er aan zit te komen. In ons grillige klimaat kan dat meestal meer kanten opgaan.

De verschillende scenario’s komen allemaal uit de computer zodat de Elfstedenmeteoroloog en het bestuur een scala van uitkomsten voorgeschoteld krijgen, die elk staan voor een bepaald verloop van het weer. Wijzen alle uitkomsten uit dat het blijft vriezen, dan kan het KNMI vrijwel garant staan voor vorst. Zijn er ook uitkomsten die de dooi doen intreden dan is de verwachting onzekerder. Elke uitkomst, ook al is het er maar één met een kleine kans, moet serieus worden genomen, want ook die enkele oplossing kan werkelijkheid worden.

Er komt dan ook heel wat bij kijken voor een eventuele Elfstedentocht kan worden aangekondigd en dan nog blijft het tot laatste moment spannend. Extreem weer dat de samenleving ontwricht of onverwachte regionale dooi kunnen alsnog roet in het eten gooien. In de afgelopen honderd jaar is de tocht elf keer afgelast. In sommige winters, zoals in 1947, duurde de Elfstedenkoorts met welles- en nietesberichten een dikke maand maar uiteindelijk kwam het er in februari toch van.

De laatste keer dat de Tocht werd afgelast was in 1961. Halverwege december ging het vriezen en daags na Kerst werd de tocht aangekondigd voor 30 december. Drieduizend schaatsers waren al door de aanmelding toen het bericht kwam dat het feest niet door kan gaan. Het regende pijpenstelen tijdens de inschrijving.

In de jaren tachtig en negentig kwam het er enkele keren bijna van. In januari 1982 zette na een flinke vorstperiode de dooi in met mist en regen. De Elfmerentocht werd nog wel gereden. Ook in 1987 begon het erop te lijken maar er waren een aantal knelpunten op de route die roet in het eten strooiden.

In 1996 was de vereiste ijsdikte van gemiddeld 15 cm bereikt, maar de dooi lag op de loer zodat het bestuur het niet aandurfde een tocht uit te schrijven. De laatste honderd jaar tellen een aantal situaties waarin de Elfstedentocht niet plaatsvond maar achteraf bekeken wellicht wel mogelijk was geweest. De verbeterde weersverwachtingen zorgen tegenwoordig voor minder twijfels dan voorheen, maar de Elfstedenkoorts is door de druk van de media er niet minder om geworden.