18 februari 2013 -
IJzel, ijsregen en sneeuw hebben op 14 februari vrijwel de hele dag geleid tot overlast door gevaarlijk gladde wegen. De neerslag hing samen met een langzaam passerend front dat tijdelijk de dooi in ons land heeft gebracht.
Verwachting van 13 februari voor de neerslagverdeling en neerslagsoort op 14 februari om 13 uur Nederlandse Tijd gebaseerd op weermodellen HIRLAM (Bron: KNMI)
De passage van het front ging vergezeld van een brede neerslagzone met verschillende soorten neerslag die optreden bij temperaturen rond het vriespunt. De neerslag bereikte het zuidwesten van ons land rond 9 uur in de ochtend. In de onderste luchtlaag lag de temperatuur ruim onder nul maar tussen 700 tot 1300 meter hoogte bevond zich lucht met temperaturen ruim boven het vriespunt.
De sneeuw die door die zachtere lucht viel smolt en viel als regen door de koudere vrieslucht daaronder. Daardoor raakte de regen onderkoeld wat leidt tot vorming van ijzel en ijsregen.
Vooral door de ijzel werd het in het zuidwestelijke deel van ons land verraderlijk glad. De neerslagzone met een mix van ijzel, ijsregen en sneeuw verplaatste zich langzaam in oostelijke richting. Rond het middaguur viel er neerslag ten westen van de lijn Den Helder-Utrecht-Eindhoven. Daarna volgde de rest van Nederland en in de middag viel vrijwel overal neerslag.
Het dooifront vertraagde echter en bleef boven het noordoosten slepen waardoor de gladheidsproblemen in de oostelijke helft van het land tot vrijdagochtend aanhielden.
Verloop van de temperatuur met de hoogte gemeten door vliegtuigen op Schiphol (Bron: KNMI)
Het KNMI schaalde de gladheidswaarschuwing op tot de één na hoogste waarschuwing voor extreem weer (code oranje) voor de provincies die te maken kregen met gladheid door ijzel. Voor andere provincies gold een lichtere waarschuwing (code geel).
Op de meeste plaatsen viel zo’n 2 tot 5 mm neerslag maar door de dooi, ijzel en ijsregen lag er vrijdagochtend om 9 uur, wanneer door de waarnemers van het KNMI de sneeuwhoogtes worden gemeten, hooguit nog maar een paar centimeter sneeuw. Op de Veluwe lag lokaal nog 6 cm.
De warmere lucht was verwacht door de modellen. In het HIRLAM-weermodel, voor weersverwachtingen op de korte termijn, is een module verwerkt die op basis van het temperatuur- en vochtprofiel berekent welke neerslagsoort er aan de grond valt.
Neerslagberekeningen met het HARMONIE-weermodel (Bron KNMI)
In de berekening van woensdagavond 13 februari, waarop de waarschuwingen en verwachtingen van het KNMI waren gebaseerd, was het gebied met sneeuw, ijsregen en ijzel dat donderdag vanuit het westen over ons land trok al goed zichtbaar.
Op basis van de modelberekeningen kan de kans op gevaarlijke omstandigheden worden ingeschat. Onderkoelde regen is niet alleen gevaarlijk voor het verkeer op de weg maar ook voor het vliegverkeer. De vaste neerslag zet zich af op de romp en vleugels van vliegtuigen, waardoor deze zwaarder worden wat van groot belang is voor vliegbewegingen. Daarom moeten vliegtuigen bij dergelijke weersomstandigheden voor het opstijgen ontdaan worden van ijs (de-icing).
Stuifsneeuw in Groningen op 21 januari 2013 (foto: Jannes Wiersema)
Veel dagen met sneeuwdek De huidige winterperiode (november t/m maart) heeft gemiddeld over het land al 16 sneeuwdekdagen opgeleverd tegen 11 sneeuwdekdagen normaal tussen november en maart (1981-2010).
De laatste jaren lag er in de winterperiodes vaak sneeuw. Zo telde de winter van 2010 (november t/m maart) 43 dagen met een sneeuwdek, die van 2011 telde er 28. Heel anders dan de winters van 2007 en 2008 toen er op achtereenvolgens slechts 2 en 4 dagen sneeuw lag. In de winters 1989 en 1990 slechts één dag sneeuw.
