Links: Banen van stormen die in het huidige klimaat de Europese kust met orkaankracht bereikt hebben. Rechts: Hetzelfde in een warmer klimaat aan de eind van de eeuw. De (sub)tropische oorsprong van deze stormen is goed te zien. Bron: KNMI, Future Weather project
Links: Banen van stormen die in het huidige klimaat de Europese kust met orkaankracht bereikt hebben. Rechts: Hetzelfde in een warmer klimaat aan de eind van de eeuw. De (sub)tropische oorsprong van deze stormen is goed te zien. Bron: KNMI, Future Weather project
West-Europa heeft nu wel vaker te maken met orkaanrestanten, maar deze zijn dan zo verzwakt dat ze niet meer voor extreem weer zorgen. Getransformeerde orkanen – orkanen die verder gaan als zware storm – zijn in Europa tot nu toe weinig voorgekomen. In 1993 bereikte orkaan Floyd de kust van Bretagne als herfststorm met windsnelheden van orkaansterkte. In Noord-Amerika komt dit veel vaker voor. Een recent voorbeeld is Sandy, die afgelopen oktober in New York grote schade veroorzaakte.

In een warmer klimaat kunnen zware stormen met een tropische oorsprong ook in West-Europa vaker voorkomen. Dit laten KNMI-wetenschappers in een recent artikel zien. Vanwege de opwarming van de aarde kunnen orkanen boven de Atlantische Oceaan verder naar het noorden trekken en daarbij hun intensiteit behouden. Daarnaast ontstaan ze ook verder naar het oosten, waardoor de afstand naar Europa korter wordt. In een warmer klimaat kunnen orkanen tevens krachtiger worden omdat een warmere atmosfeer meer vocht bevat en meer energie geeft.

KNMI-onderzoekers hebben dit met een zeer gedetailleerd weer- en klimaatmodel, EC-Earth, berekend. Ze laten zien dat in een warmer klimaat bovenstaande combinatie van factoren er inderdaad voor zorgt dat orkanen veel vaker als samenhangend ronddraaiend systeem in de westelijke stroming terecht komen. Ze nemen dan weer in kracht en omvang toe om boven Europa als zware herfststorm aan land te komen. Zo’n storm zou in Nederland vooral veel wind (windkracht 11 en 12) en regen brengen. Stormvloeden lijken ze hier niet te veroorzaken omdat ze vanuit het (zuid)westen zullen komen.

Door de nieuwe supercomputer van het KNMI en de grote efficiëntie van het KNMI-klimaatmodel EC-Earth hebben onderzoekers de overgang van orkanen naar herfststormen voor het eerst gedetailleerd kunnen bestuderen. Voorheen was dit door gebrek aan voldoende rekenkracht niet mogelijk. Nog steeds worden de zwaarste orkanen door modellen onderschat omdat de computers daarvoor nog niet krachtig genoeg zijn. De huidige klimaatsimulaties geven echter al een steeds duidelijker toekomstbeeld. Het KNMI gaat de conclusies van deze berekeningen vergelijken met resultaten van andere klimaatcentra in de wereld.

De resultaten van dit KNMI-onderzoek More hurricanes to hit Western Europe due to global warming zijn gepubliceerd in Geophysical Research Letters, doi:10.1002/grl.50360.