Nader Verklaard
Satelliet Jason-2 meet zeespiegel
28 september 2009 -
Voor onderzoek naar de zeespiegelstijging en metingen maken onderzoekers tegenwoordig gebruik van de Europese weersatelliet Jason-2. Deze satelliet brengt de zeespiegelstijging beter dan ooit en voor bijna elke plaats op aarde in kaart.
Altimetrie, zeer precieze radartechniek
De aardobservatiesatelliet Jason-2 is de opvolger van TOPEX/Poseidon en van de Jason-1, die sinds de jaren negentig zijn gebruikt. De Jason-1, die een aantal jaren in tandem heeft gevlogen met TOPEX/Poseidon, is aan vervanging toe.
De stijgende zeespiegel is zeker voor ons land één van de meest zorgelijke ontwikkelingen door de veranderingen van het klimaat. In de 20e eeuw is de zeespiegel wereldwijd ongeveer 17 cm gestegen. Het IPCC, het gezaghebbende klimaatorgaan van de Verenigde Naties, verwacht dat de zeespiegel in de 21e eeuw gemiddeld over de hele aarde met 18 tot 59 cm zal stijgen.
Het KNMI gaat er op basis van de IPCC–cijfers vanuit dat de zeespiegel in ons land nog sterker stijgt dan het wereldgemiddelde. Voor deze eeuw wordt een verhoging berekend van 35 tot 85 cm ten opzichte van het niveau van 1990.
Verschillende factoren zijn verantwoordelijk voor de stijgende zee. Van belang zijn de uitzetting van het warmere zeewater, het smelten van gletsjers en kleine ijskappen en het slinken van de grote ijskappen op Groenland en Antarctica. Als die afkalving van de ijskappen doorzet kan de zeespiegel nog eens 10 tot 20 cm extra stijgen dan het IPCC wereldwijd verwacht.
Dat de zeespiegel stijgt en nog verder zal stijgen is boven elke twijfel verheven. Wetenschappers zouden nog exacter willen aangeven hoe groot die stijging in alle delen van de wereld precies wordt.
De Jason volgt de veranderingen van de zeespiegel nauwkeurig dan ooit. Daarbij wordt gebruik gemaakt van altimetrie. Dat is de nieuwste radartechniek, waarmee ongelijkheden in het oppervlak van de zee op de millimeter nauwkeurig worden gemeten.
Zulke gegevens over de wisselwerking tussen de zee en de atmosfeer en stromingen in de oceaan, zijn niet alleen voor klimaatonderzoek van betekenis. Ook voor weers- en seizoensvoorspellingen en het waarnemen van verschijnselen zoals El Niño.
Eerste uitgave:
08-12-08
Laatste wijziging:
28-09-09