Nader Verklaard
Weerbericht voor november
1 november 2012 -
Onbestendigheid is inderdaad troef in november en vaak komt dan de eerste heftige najaarstorm langs. Op 13 november 1972 werd ons land getroffen door een van de zwaarste stormen van de laatste decennia. Aan de kust werd minstens een uur windkracht 11 bereikt met windstoten van meer dan 150 km/uur, maar ook boven land spookte het. De schade aan de bossen was enorm. Toch is november niet de stormachtigste maand, de komende maanden is gemiddeld genomen de kans op storm nog groter, al gaan er ook winters voorbij zonder storm.
De eerste herfststorm komt vaak in november langs (foto: Jannes Wiersema)
Gemiddeld over het land waait het in november op 10 dagen met windkracht 5 of meer, terwijl in de zomer die kracht maar op zes of zeven dagen wordt bereikt. Op vier dagen in november wordt een gemiddelde van windkracht 6 of meer bereikt en op een dag windkracht 7 of hoger. Zo'n hoog landelijk gemiddelde gaat aan de kust vrijwel altijd samen met zware storm.
De onstuimigheid van het weer die kenmerkend is voor november komt niet alleen in de wind en buienactiviteit tot uiting, ook de temperatuur maakt grote sprongen. Normaal (gemiddeld over 1981-2010) is een landelijk temperatuurgemiddelde van 6,7 graden.
De uiterste gemiddelden voor november lopen in De Bilt uiteen van gemiddeld 10,2 graden (1994) voor de warmste november tot 1,3 graden (1921) voor de koudste maand. In 1921 was het in november al volop winter: op 30 november 1921 werd in De Bilt min 14,4 graden gemeten. Een schril contrast met de 21,0 graden op 7 november 1955 in Maastricht. De temperatuurdaling komt ook in de gemiddelden tot uiting: aan het einde van de maand is het zo'n 4 graden kouder dan in het begin. In het binnenland telt de maand vijf tot zeven dagen met vorst tegen drie vorstdagen aan de kust. Anderzijds werd het nog op een of twee dagen meer dan 15 graden.
November is samen met oktober gewoonlijk de natste maand van het jaar met landelijk 78 mm neerslag. In november valt die hoeveelheid in 79 uur, terwijl de neerslagduur in oktober gemiddeld 60 uur bedraagt. Aan de kust, waar de warme zee zorgt voor meer buien, is zo'n 90 tot 100 mm normaal. In het binnenland valt minder, het minst in Limburg met plaatselijk ruim 60 mm als maandsom.
Op gemiddeld twee dagen sneeuwt het en ook op twee dagen wordt hagel gerapporteerd. De zon schijnt landelijk 62 uur, tegen 112 uur zon in oktober en 49 uur in december. December is doorgaans de minst zonnige maand, daarna laat de zon zich weer vaker zien.
November is afgeleid van Novem, voor de oude Romeinen de negende maand. Vanouds is het de Allerheiligenmaand, waarin de overleden worden herdacht. Vroeger was het de maand van de jacht en het slachten van dieren, de jacht-, slacht- of bloedmaand. Andere benamingen hebben betrekking op het weer: nevel- en windmaand en ook dolmaand dat wijst op het onbestendige weer.
Eerste uitgave:
01-12-03
Laatste wijziging:
01-11-12
