Nader Verklaard
Broeikaseffect en historie
8 mei 2013 -
De laatste decennia maakt de mensheid zich zorgen over het versterkte broeikaseffect, de opwarming door de mens. De broeikasgeschiedenis gaat echter verder terug. De atmosfeer, de luchtlaag rond de aarde, veroorzaakt ook een natuurlijk broeikaseffect. Dat zorgt ervoor dat de temperatuur hier gemiddeld ongeveer 15 graden bedraagt, in plaats van -18 graden. Leven, zoals we dat nu kennen, zou zonder het natuurlijk broeikaseffect onmogelijk zijn.
De Engelse onderzoeker Guy Stewart Callender wees in 1938 op een verband tussen de toename aan kooldioxide en de opwarming (foto: University of East Anglia Archives)
Het broeikaseffect is in de 19e eeuw door drie wetenschappers ontdekt. In 1827 kwam de Fransman Jean Baptiste Joseph Fournier met het idee dat de temperatuur alleen verklaard worden door onzichtbare warmtestraling. De Engelsman John Tyndall maakte in 1861 resultaten bekend van laboratoriummetingen, waaruit bleek dat waterdamp en gassen als kooldioxide warmte opnamen. Hij dacht dat variaties in die gassen klimaatveranderingen konden verklaren.
In 1896 publiceerde de Zweed Svante Arrhenius berekeningen van temperatuurveranderingen op aarde door variaties in de hoeveelheid kooldioxide. Een verdubbeling leidde volgens hem tot een opwarming van 4 tot 6 graden. Dat komt overeen met de berekeningen van ingewikkelde klimaatmodellen die tegenwoordig worden gebruikt. Arrhenius is dan ook de ontdekker van het versterkte broeikaseffect.
Grafiek waarin Callender het verband aangaf tussen de temperatuurstijging en de toename aan kooldioxide
Eind jaren vijftig, toen men zich zorgen begon te maken over de gevolgen van de opwarming, kregen zijn ideeën aandacht. Begin jaren zestig werd de basis gelegd voor het huidige klimaatonderzoek gebaseerd op rekenmodellen. Vanaf de jaren zeventig speelt de computer daar een belangrijke rol bij.
Eerste uitgave:
12-04-01
Laatste wijziging:
08-05-13
