Nader Verklaard
Aardbevingen in Griekenland
28 februari 2002 -
Griekenland ligt in het seismisch meest actieve gebied van Europa. Regelmatig vinden er zware aardbevingen plaats. De bevingen worden veroorzaakt door de platentektoniek.
De seismiciteit in Griekenland en omgeving.
De grote Afrikaanse en Arabische platen drukken tegen de grote Euraziatische (een samentrekking van de woorden Europa en Azië) plaat aan. Hiertussen zitten 2 kleinere platen geklemd: de Aegeïsche en de Anatolische plaat. Griekenland staat onder druk van het naar het noorden bewegende Afrika en het naar het westen geperst wordende Turkije. Hierdoor ontstaat een gecompliceerd "stress"-regiem waarvan de spanning zich kan ontladen in verschuivingen langs breukvlakken. Deze verschuivingen veroorzaken de (soms catastrofale) aardbevingen. De eerste kaart geeft een schematisch beeld van het spanningsveld in en rond Griekenland en Turkije. De tektonisch platen met plaatgrenzen, waarlangs de aardbevingen plaatsvinden zijn aangegeven. De zwarte pijlen geven de relatieve bewegingsrichting aan van de respectievelijke platen. De witte pijlen geven het horizontale spanningsveld in de Aegeïsche en Euraziatische plaat. (Bron: B.C. Papazachos et al., 1998)
Figuur 2 geeft de seismiciteit in Griekenland en omgeving. Hier worden de aardbevingen (vierkantjes) van de 20ste eeuw met magnitude groter dan 5 aangegeven. De grootte van het vierkant geeft de sterkte van de aardbeving aan, de kleur de diepte. (Bron: ISC en NEIC)
Ook zijn er slapende ( = op dit moment niet actieve) vulkanen in de Aegeïsche Zee. Deze bevinden zich in een boog die loopt van Methana (ten zuidoosten van Korinthe) over Santorini naar Kos.
Grote aardbevingen de laatste 10 jaar
- Op 10 en 11 januari 2005 is het gebied in het zuid-westen van Turkije en de Dodekanisos eilanden in Griekenland getroffen door 2 aardbevingen van 5,2 op de schaal van Richter. De bevingen zijn goed gevoeld in dit toeristische gebied. De bevingen waren te licht om veel schade of een tsunami te veroorzaken. Er zijn diverse lichtere naschokken geweest van 3 à 4 op de Richter schaal.
- Op 17 maart 2004 om 5:21 UTC heeft zich een forse aardbeving voorgedaan in de Middellandse Zee in de omgeving van Kreta. De beving had een kracht van 6,0 op de schaal van Richter. De bodem van de Middellandse Zee duikt ter plaatse van Kreta onder de korst van het Europese continent. Als gevolg van de subductie heeft zich daar de Helleense Boog gevormd. Deze bestaat uit een snoer van niet-vulkanische eilanden Kreta, Karpathos en Rhodos (die de verbinding vormen tussen de Dinarische Alpen in Yoegoslavië en het Taurus Gebergte in Turkije) en actieve vulkanen, zoals Methana, Milos, Thira en Nisyros. Langs deze boog vinden ook veel aardbevingen plaats (zie het 4e figuur hieronder).
- Op 7 september 1999 om 12:56 uur UTC vond 20 km ten noorden van Athene een aardbeving plaats. De kracht was 5,9 (Mw) en diepte 10 km. Aardbevingen in Griekenland komen vaak voor, maar in dit gebied vinden relatief weinig aardbevingen plaats.
Referenties:
- Basil Papazachos, Catherine Papazachou, 1997. The earthquakes of Greece. Ziti editions, Thessaloniki, 304 pp. Geodynamic Institute, National Observatory of Athens
- B.C. Papazachos et al., 1998. Fault Plane Solutions in the Aegean Sea and the surrounding area and their Tectonic Implication.Bol. Geof. Teor. Apl., 39, 199-218.
|
|
Kaart van het gebied tussen Turkije en Griekenland. De gele ster geeft de lokatie van de aardbeving op 10 januari 2005.
|
|
|
Seismiciteit van de Helleende Boog. De beving van 17 maart 2004 is met een gele ster aangegeven.
|
|
|
Schematisch beeld van het spanningsveld in en rond Griekenland en Turkije.
|
|
|
Vulkanen in het Aegeïsche gebied. Extreem schematisch beeld van de plaattektoniek in het gebied. (Bron: Volcanoworld)
|
Eerste uitgave:
28-02-02
Laatste wijziging:
28-02-02