Nader Verklaard
Februari door de jaren heen
2 februari 2013 -
Februari heeft de grootste ramp van de 20e eeuw op zijn naam staan: de watersnoodramp van 1953. Een ongelukkige combinatie van zware storm uit noordnoordwest, stormvloed en springtij leidde eind januari en begin februari 1953 tot extreem hoog water van 2,5 meter boven normaal en catastrofale dijkdoorbraken.
Huizenhoge sneeuw bij de sneeuwstorm van 1979 in Uithuizermeeden. Dat zou zeker code rood zijn (foto: Jan Bolt)
Den Helder registreerde een uurgemiddelde wind van 97 km/uur (windkracht 10) en uitschieter van 144 km/uur. In de storm van 26 februari 1990 schoot de wind hier uit tot 148 km/uur, maar het uurgemiddelde lag met 94 km/uur iets lager dan in '53. Ook op 10 februari 1925 en op 1 februari 1983 waren er uitzonderlijke stormen.
Medio februari 1979 woedde een van de ergste sneeuwstormen van de eeuw: het noorden van Nederland was deels van de buitenwereld afgesneden met sneeuwduinen van 6 meter hoogte. Ook op 7 februari 1966 kregen Friesland en Groningen het te verduren met een week ijzel en sneeuwstormen. Februari 1956 leverde zware sneeuwval (plaatselijk een halve meter), maar het meest opmerkelijk in deze maand was de extreme kou.
Met gemiddeld -6,4 graden was februari 1956 veruit de koudste maand van de twintigste eeuw. De tweede plaats (-5,5 graden) deelt februari 1947 met januari 1940 en op drie staat februari 1929 (-5,4). In totaal telde de twintigste eeuw veertien zeer koude sprokkelmaanden met een gemiddelde onder nul en acht van de vijftien Elfstedentochten kregen een datum in februari.
Uithuizermeeden boekte met -26,8 graden op 16 februari 1956 de op één na laagste temperatuur ooit. De Bilt, waar toen 30 cm sneeuw lag, noteerde op 15 februari 1956 het record van -21,6. Ook daarna is meer dan 20 graden vorst gemeten: op 9 februari 1996 in Twenthe -21,0 en op 23 februari 1986, drie dagen voor de Elfstedentocht, in Joure -21,5 graden.
De laatste jaren was februari vaak warm: de drie warmste wintermaanden vielen in de jaren negentig en februari 1997 staat op de zesde plaats sinds 1901. Absolute topper in drie eeuwen was februari 1990 met gemiddeld 7,6 graden tegen 3,3 graden normaal (1981-2010).
Op 24 februari 1990 was het in Maastricht lente met 20,4 graden, de warmste winterdag van de twintigste eeuw. Ook op 18 februari 1920 werd het hier 20 graden. De Bilt had op 28 februari 1959 met 17,3 zijn warmste winterdag van de twintigste eeuw.
Die maand hing er twee weken mist terwijl het vroor: een beuk in de KNMI-tuin droeg bijna 1800 kg aan rijp! Met slechts 5,1 mm in De Bilt had 1959 op twee na de droogste februari van de eeuw. Nog droger waren februari 1986 (0,4 mm) en 1985 (1,9 mm). De natste februari was die van 1946 met 172 mm in De Bilt.
Eerste uitgave:
25-02-04
Laatste wijziging:
02-02-13