Geïllustreerd bericht van het KNMI over de slechte zomer van 1912
Geïllustreerd bericht van het KNMI over de slechte zomer van 1912
In deze eeuw heeft augustus inmiddels drie keer de top tien van de warmste bereikt, in 2002, 2003 en 2004. De warmste augustus sinds tenminste 1901 beleefde ons land in 1997 met een gemiddelde temperatuur van 20,5 graden in De Bilt.

Daarna volgen augustus 1975 (19,9 graden), 1947 (19,8 graden) en 1995 (19,7 graden). In die jaren hoorde augustus ook tot de zonnigste in meer dan een eeuw, waarbij augustus 1947 de lijst aanvoert met 313 uur zon. De zomer van 1947 neemt vier hittegolven voor zijn rekening, samen 38 dagen lang. Een hittegolf is in Nederland een periode met minstens vijf opeenvolgende zomerse dagen waarvan er minstens drie tropisch zijn, gebaseerd op de metingen van het KNMI in De Bilt.

Tijdens de hittegolf in de zomer van 1990 is op 4 augustus in De Bilt 35,3 graden gemeten. Het landelijke warmterecord voor Nederland is geboekt op 23 augustus 1944 toen Warsnveld 38,6 graden registreerde. het tijdvak 1931-1960 telde vier zeer warme augustusmaanden. De gemiddelde augustustemperatuur over deze tijd was 16,8 graden, over 1961-1990 was dat 16,7 graden. In de jaren negentig was augustus met 17,8 graden warm. Over het tijdvak 1981-2010 was de gemiddelde temperatuur in augustus 17,5 graden. Aanmerkelijk warmer dan over 1901-1930 toen 16,0 graden het langjarig gemiddelde was.

In het begin van de 20e eeuw was augustus kouder dan tegenwoordig. De etmaalgemiddelde temperatuur over het tijdvak 1901-1930 bedroeg 16,0 graden tegen 17,5 graden gemiddeld over 1981-2010, de periode die nu als normaal wordt gebruikt.

De eerste dertig jaar van de 20e eeuw nemen vijf van de tien koudste augustusmaanden voor rekening. Zowel in 1912 als in 1920 noteerde De Bilt 14,1 graden als gemiddelde temperatuur. Dat is zelfs kouder dan een gemiddelde september met 14,5 graden als normaalwaarde. De zeer koele augustus van 1912 was een dieptepunt in de geschiedenis met slechts 105 uur zon en herftstachtig weer. In de nacht van 26 op 27 augustus raasde zelfs een zware storm over het land veroorzaakt door een depressie waarin de luchtdruk in Amsterdam zakte tot 968 hPa, een zeldzaamheid zeker in de zomer. Het zomerweer was ook slechte in augustus 1956 met gemiddelde temperatuur van 14,2 graden en vier dagen waarop het aan de kust stormde.

Bovendien viel er die maand 126 mm regen in De Bilt tegen 75 normaal in augustus. De natste sinds 1901 was augustus 1912 toen De Bilt 221 mm in de regenmeter kreeg. De aanhoudende regen en stormen uit west tot noord veroorzaakten in en om Amsterdam weken achtereen abnormaal hoge waterstanden. Augustus 1969 bezet met 198 mm de tweede plaats op de ranglijst. Landelijk aan top staan augustus 2004 met 325 mm in Maasland en augustus 2006 met 320 mm in Schoondijke. De meeste regen in een etmaal noteerde De Bilt op 1 augustus 1917 toen 62,3 mm werd afgetapt. De natste dag in zeker honderd jaar was echter 3 augustus 1948 met 208 mm binnen het etmaal in Voorthuizen en 110 mm in Putten. Zeer droog was augustus 1991 met slechts 6,3 mm in De Bilt.