Sneeuwdikte De Bilt op witte kerst 2009 (foto: Arjan Kramer)
Sneeuwdikte De Bilt op witte kerst 2009 (foto: Arjan Kramer)
Volgens de Amerikaanse weerdienst is de kans dat 25 december een sneeuwdek heeft hier groter dan 75 procent. De componist Irving Berlin is van Russische afkomst, maar emigreerde naar New York waar hij verlangde naar de witte kerst: "just like the ones I used to know". Ook Charles Dickens leverde met zijn Christmas Carol een grote bijdrage aan de populariteit van de witte kerst. De in 1812 geboren Engelse schrijver maakte tal van zeer koude en sneeuwrijke winters mee, vooral in zijn jonge jaren toen Engeland het koudste decennium ooit beleefde. In de eerste tien jaar van zijn leven beleefde hij zes keer een witte kerst.

In een verder verleden viel nog vaker sneeuw met Kerstmis. De Kleine IJstijd, die rond 1430 begon en tot halverwege de 19e eeuw duurde, bevatte veel strenge winters. In Londen was het vooral in de jaren 1782-1811 vaak wit: eens in de vier jaar viel er sneeuw op de kerstdagen. In de vroeger eeuwen lag Londen zeker twaalf keer in honderd jaar met kerst onder een sneeuwtapijt. In de 20e eeuw gebeurde dat slechts vijf keer, maar elders vaker. In 1968 kreeg Zuid-Engeland 15 cm en meer noordelijk viel een halve meter. In 1993 beleefden vier miljoen Engelsen een witte kerst.

Uit historische gegevens blijkt dat ook ons land in de vorige eeuwen twee tot drie keer zo vaak een witte kerst had dan in de 20e eeuw die er zes telde. In Nederland wordt een witte kerst geboekt als op er op beide dagen in De Bilt een sneeuwdek ligt. Sinds 1901 is dat acht keer voorgekomen. Het KMI in het Belgische Ukkel noteerde in ruim honderd jaar elf keer sneeuw met kerst die bleef liggen. Het KMI spreekt van een witte kerst als op het waarneemterrein op eerste kerstdag om 8 uur in de ochtend een gesloten sneeuwlaag ligt van minstens 1 cm.

Kerst 1964 leverde hier 17 cm op, op 25 december 2010 lag er 16 cm in Ukkel. Uiteraard hebben de Ardennen en de Duitse middelgebergten vaker sneeuw ook met kerst. Grote delen van Duitsland hebben gemiddeld eens in de vijf jaar een, wat zij een witte kerst noemen. Dat wil zeggen sneeuw op 24, 25 en 26 december. Regionaal kent Duitsland grote verschillen in het weer: zo heeft München eens in de drie jaar een witte kerst, Hamburg eens in de negen jaar en Frankfurt en Aken eens in de tien jaar. Plaatsen 300 meter hoogte tellen jaarlijks vijftig tot zestig dagen met een sneeuwdek, dat is ruim het dubbele van het aantal in ons binnenland. Sneeuwgarantie met Kerst biedt het Finse KNMI. In de noordelijke helft van het land is er 95 tot 100 procent kans op een witte Kerst met een sneeuwdek van gemiddeld 30 à 40 cm.