Vier reconstructies van de gemiddelde temperatuur op het Noordelijk Halfrond in de afgelopen 1000 jaar. Het grijze gebied geeft de onzekerheid aan in de meest geavanceerde reeks (zwarte getrokken lijn van Mann et al., 1999) [Bron: IPCC 2001]
Grafiek klimaatreconstructies
Dat meldt het Intergouvernementeel Klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC. De gemiddelde temperatuur lag op het Noordelijk Halfrond in de tweede helft van de 20e eeuw zeer waarschijnlijk hoger dan in welke andere 50-jarige periode in de laatste 500 jaar dan ook. Waarschijnlijk was de temperatuur zelfs de hoogste in tenminste de afgelopen 1300 jaar.

Het is zeer waarschijnlijk dat gereconstrueerde temperatuurvariaties in de afgelopen 700 jaar in belangrijke mate toegeschreven kunnen worden aan vulkaanuitbarstingen en variaties in de zonne-intensiteit. Het is echter ook waarschijnlijk dat menselijke effecten bijgedragen hebben aan de opwarming in de vroege 20ste eeuw.

De nieuwste studies gaan ver terug in de tijd, tot zo’n 1000 à 2000 jaar. Bovendien wordt gebruik gemaakt van meer gegevens die een groter gebied bestrijken dan bij eerder onderzoek. De onzekerheid neemt echter toe naarmate men verder teruggaat in de tijd, vandaar dat de conclusies over het verre verleden vergezeld gaan worden van woorden als waarschijnlijk of zeer waarschijnlijk.

Alle reconstructies laten een uitgesproken opwarming zien in de periode vanaf ongeveer 1800 na Christus, voorafgegaan door een lang durende maar geleidelijke afkoeling. Sommige recente reconstructies laten een korte warme periode zien in de 11de eeuw, maar de warmte was toen minder dan recent in de tweede helft van de 20ste eeuw. Het IPCC bevestigt hiermee eerdere uitspraken dat de jaren negentig van de 20e eeuw op het Noordelijk Halfrond waarschijnlijk de warmste waren van het afgelopen millennium.