Het aantal koude dagen neemt de laatste jaren af
Het aantal koude dagen neemt de laatste jaren af
Door de opwarming van het klimaat wordt extreme kou steeds zeldzamer maar het blijft wel mogelijk. Sinds 1901 telde De Bilt 33 tijdvakken die als koudegolf gekwalificeerd zijn. De barre winter van 1963 leverde zelfs vier koudegolven op met en totale duur van 27 dagen. De langste koudegolf beleefde ons land in februari 1947 toen de felle kou drie weken aanhield.

Elke koude winter telt wel één of meer opmerkelijk koude periodes, waarin het op een aantal plaatsen tot strenge vorst komt en de laagste temperaturen van de hele winter worden gemeten. Dat gebeurt meestal nadat er een dik pak sneeuw is gevallen en het onder een heldere hemel flink kan afkoelen.

Kijken we naar de koudste periodes van tien dagen sinds 1901 dan is de periode 18-27 januari 1942 in De Bilt de koudste met een gemiddelde etmaaltemperatuur van min 11,3 graden. De extreme kou periode begon al een week eerder en vanaf 12 januari 1942 kwam de temperatuur in De Bilt vrijwel elke dag lager dan -10 graden. De laatste dagen van die koudegolf werden records gevestigd: op 26 januari 1942 kwam het kwik in De Bilt niet hoger dan min 11,2 graden en de nacht die volgde koelde het af tot min 24,8 graden, de laagste standen ooit op het hoofdstation van het KNMI gemeten.

Op 27 januari 1942 registreerde Winterswijk min 27,4 graden, de laagste temperatuur van de eeuw in ons land. Op veel plaatsen was het de koudste nacht van de eeuw met 20 tot 25 graden vorst. Een tramconducteur in Den Haag schrijft in zijn dagboek over de vele sneeuwstormen in deze winter met sneeuwduinen van twee meter hoogte.

De periode 15-24 februari 1956 staat met een gemiddelde temperatuur van min 10,5 graden op de tweede plaats. Ook toen viel er veel sneeuw, op de Waddeneilanden meer dan een halve meter. In deze maand vroor het in De Bilt op zeventiendagen meer dan 10 graden en op acht dagen meer dan 15 graden met min 21,6 graden als minimum op 15 februari. Op 16 februari 1956 noteerde Uithuizermeeden min 26,8 graden, op één na de laagste temperatuur in ruim honderd jaar.

De winter van 1929 leverde de op twee na ergste koudegolf: van 11-20 februari was de temperatuur in De Bilt gemiddeld min 9,7 graden. Een week lang vroor het hier elke dag zeer streng, meer dan 15 graden onder nul. In Winterswijk werd op 14 februari van dat jaar min 21,5 graden gemeten, maar ook Limburg deed deze keer mee met de kou: Sittard met min 21,4 graden en Gemert met min 20,7 graden.