Nader Verklaard
Ozon in de broeikas
4 september 2007 -
Ozon is een broeikasgas, wat betekent dat ozon ook bijdraagt aan het broeikaseffect. Door economische groei en bevolkingstoename wordt de bijdrage van ozon aan de opwarming van de aarde wordt de komende decennia groter. Europese onderzoekers verwachten dat ozon in de tweede helft van deze eeuw na kooldioxide en water het belangrijkste broeikasgas wordt.
Ozon zit op verschillende hoogtes. Op grote hoogte, tussen 10 en 40 kilometer bevindt zich de ozonlaag. Deze ozon is nuttig en beschermt het leven op aarde tegen schadelijke ultraviolet zonlicht (UV). De ozonlaag hoog in de atmosfeer wordt afgebroken door CFK's (chloorfluorkoolstoffen) die de mens in de atmosfeer heeft gebracht. Goed nieuws is dat het gebruik van CFK's sinds het Protocol van Montreal (1987) aan banden is gelegd. Dat betekent dat de ozonlaag de komende decennia langzaam kan herstellen en het beruchte gat in de ozonlaag halverwege deze eeuw geschiedenis zou moeten zijn. Klimaatonderzoekers weten dat de ozonlaag en klimaatverandering met elkaar samenhangen, maar ze begrijpen de wisselwerking nog niet goed. Dat maakt de toekomstberekeningen van de ozonlaag onzeker.
Onder in de lucht, waar we leven, zit echter ook ozon. Het ozon aan het aardoppervlak, dat ontstaat uit verontreiniging, is slecht voor de gezondheid. Probleem is dat het slechte ozon in de onderste luchtlaag de laatste jaren toeneemt: gemiddeld over de hele wereld is de hoeveelheid ozon op aarde sinds de industriƫle revolutie (eind 19e eeuw) met 30% toegenomen. Alleen al de laatste twintig jaar nemen bijna de helft van die toename voor hun rekening. Oorzaak van de toename is de uitstoot van verontreinigende stoffen door de mens.
Ondertussen wordt wel meer bekend over de invloed van ozon op het klimaat. De afbraak van de ozonlaag hoog in de atmosfeer blijkt zelfs een van de oorzaken te zijn van de vele westenwinden en van het zachte weer van de laatste jaren. Uit onderzoek blijkt dat de helft van de opwarming in Nederlandtoegeschreven kan worden aan veranderingen in de ozonlaag. Ozon is dus van groot belang voor de verandering van het klimaat.
Eerste uitgave:
02-12-03
Laatste wijziging:
04-09-07