12 oktober 2010 -
De maritieme meteorologen in De Bilt, die verantwoordelijk zijn voor de wind- en stormwaarschuwingen, maken ook verwachtingen van golfhoogtes. Voor de berekeningen wordt gebruik gemaakt van het computermodel (WAM), dat de onderzoekers van het instituut in samenwerking met een groot aantal landen hebben ontwikkeld.
Zeilers en surfers profiteren van de wind maar het water wordt bij harde wind zeer onrustig met verraderlijke windstoten (foto: Jannes Wiersema)
De golfhoogte is het hoogteverschil tussen de top en het dal van de golf. De hoogte van golven hangt vooral af van de sterkte van de wind, maar ook de duur van een storm en de omvang en diepte van het water zijn van belang. Een harde wind (windkracht 7) veroorzaakt op de Noordzee golven van 4 meter hoog, terwijl tijdens een zware storm (windkracht 10) de golven huizehoog kunnen worden. Het verwaaide schuim geeft de zee een witte aanblik en beperkt het zicht. Een belangrijke factor is ook het verschil in temperatuur tussen de lucht en het water. Vooral in najaar en winter is de aangevoerde lucht soms veel kouder dan het zeewater, waardoor de golven sneller aangroeien dan normaal. Bovendien vormen zich dan boven de Noordzee buien met windstoten die ook bevorderlijk zijn voor de golfgroei.
Als het windveld van een noordwesterstorm toevallig precies in de richting van de golven over de Noordzee trekt, kunnen de golven extreem hoog worden. Langs de Waddenkust zijn onder deze omstandigheden, die zich zelden voordoen, golven van 12 meter hoog gemeten. In het midden en noorden van de Noordzee, waar het water veel dieper is, zijn dan golfhoogtes van meer dan 20 meter mogelijk.
Golfhoogtes werden vroeger geschat door zeevarenden volgens een tabel van Petersen gekoppeld aan de windschaal van Beaufort. Tegenwoordig worden golven op de Noordzee nauwkeurig gemeten dankzij een geautomatiseerd meetnet van Rijkswaterstaat. Een aantal platforms op zee is uitgerust met apparatuur die doorlopend de hoogte van het wateroppervlak registreert. Ook worden boeien gebruikt die hun beweging in de golven registreren en via een zender naar de wal of een platform sturen. Op sommige platforms op de Oceaan worden golven gemeten met speciale satellieten die gebruik maken van radar en dwars door de bewolking heen kunnen meten.
Eerste uitgave:
24-05-03
Laatste wijziging:
12-10-10