8 december 2010 -
De witte aanslag die we soms op gras, struiken en voorwerpen als daken, hekken en auto's aantreffen ontstaat bij temperaturen onder nul door de overgang van waterdamp in ijs. Dit verschijnsel wordt rijp genoemd.
Bevroren druppeltjes vormen een witte aanslag (rijp). foto Rob Sluijter, KNMI
Rijp ontstaat bij voorkeur tijdens een rustige heldere nacht op voorwerpen, die snel warmte verliezen. Zodra de temperatuur onder het vriespunt daalt, gaat de waterdamp direct over in ijskristalletjes, die we als een fraaie witte aanslag kunnen waarnemen. Rijp kan ook ontstaan doordat de waterdamp bij afkoeling eerst als dauw neerslaat en daarna bevriest.
Bij mist zweven de fijne waterdruppeltjes in de lucht. Daalt de temperatuur onder nul dan raken die waterdruppeltjes onderkoeld. Ze bevriezen zodra ze ergens tegenaan botsen. In dat geval spreken de weerkundigen van ruige rijp. Deze vorm van neerslag komt minder vaak voor dan rijp omdat daarvoor behalve vorst ook mist nodig is. Het komt wel op uitgebreidere schaal voor dan rijp en kan de natuur een sprookjesachtig aanzien geven.
Wanneer de mist zich geruime tijd weet te handhaven en de temperatuur onder het vriespunt blijft, kan de ruige rijp tot een laagje van enkele centimeters aangroeien, vooral daar waar de wind tegenaan waait.
Rijp of ruige rijp worden niet in de weerberichten aangekondigd. Alleen als de rijp aanleiding kan geven tot gladheid wordt daarvoor een aparte waarschuwing gegeven. In dat geval wordt in de verkeersinformatie niet gesproken van rijp, maar van gladheid ten gevolge van aanvriezende mist.
Algemene weerwaarschuwingen van het KNMI op internet en NOS Teletekstpagina 713.
Eerste uitgave:
08-01-02
Laatste wijziging:
08-12-10