28 januari 2013 -
Tijdens onstuimig weer moet het verkeer rekening houden met gevaarlijke windstoten. Vooral windvlagen van opzij kunnen een voertuig van koers doen veranderen of het voertuig iets optillen waardoor het contact tussen auto en wegdek vermindert.
Buien groeperen zich vaak langs lijnen waarbij zich soms rolwolken vormen en zware windstoten optreden (foto: Robert Hoetink)
Slagregens of andere neerslag die vaak optreden in combinatie met zware windstoten, kunnen de toestand op de weg nog gevaarlijker maken. Met name aanhangers en caravans zijn al gauw een speelbal van de wind. De verkeersinformatiediensten geven waarschuwingen en adviezen aan het verkeer. Soms worden wegen, dijken en bruggen afgesloten voor auto's met aanhangers en caravans.
In de zomer zijn zware windstoten zeer verraderlijk. De windstoten doen zich vaak plotseling voor in de buurt van buien. De recreatie, vooral op het water, kan dan ineens ernstig in de problemen komen. Bovendien staan bomen dan vol in blad, waardoor ze veel wind vangen en gemakkelijk takken kunnen afbreken. Vooral als de wind vergezeld gaat van hevige regen kan dat gemakkelijk leiden tot schade.
De grootste schade bij storm wordt meestal veroorzaakt door de windstoten. Niet alleen de wind maar ook rondvliegend objecten kunnen schade veroorzaken en gevaar opleveren.
Zware windstoten zijn rukwinden van meer dan 75 km/uur en bij zeer zware windstoten zijn windsnelheden mogelijk van meer dan 100 km/uur. Windstoten kunnen het hele jaar voorkomen, 's winters zeker bij storm maar verder ook tijdens onweersbuien. Windstoten tijdens buien zijn de verraderlijkste, omdat de wind dan ineens enorm toeneemt tot ver boven het gemiddelde. Dat kan ook in het binnenland gebeuren.
De zwaarste windstoten doen zich meestal voor aan de voorzijde van een bui. In een bui of bij een buienlijn stort de koude lucht vaak vergezeld van neerslag van grote hoogte op het aardoppervlak. Als de kou aan het aardoppervlak uitstroomt en zich onder warmere lucht aan de voorzijde van de bui dringt, ontstaat een front waarlangs zich de windstoten voordoen.
Vooral bij buien die al een tijd bestaan zal het windstotenfront geleidelijk voor de bui uit bewegen. De windstoten zijn er bij een naderende bui dan ook vaak eerder dan de neerslag.
Dwarsdoorsnede van een zware onweersbui, die van links naar rechts beweegt. Pijlen geven de luchtstroming weer. Dikke, naar beneden gerichte, de door neerslag afgekoelde koude lucht. Deze lucht dringt zich aan de voorzijde van de bui onder de warme lucht en vormt zo het gevaarlijke windstotenfront met soms grote veranderingen in de horizontale en vertikale wind (Bron: Kees Floor, Weerkunde voor iedereen)
Het windveld bij een buienwolk kan ook heel scherp begrensd zijn. De kou stort dan in een klein gebied omlaag, waarbij de lucht in een versnelling raakt. Op het aardoppervlak zoekt de kou met die enorme snelheid een weg in allerlei richtingen. Zo’n valwind of downburst, zoals zo'n windstoot ook wordt genoemd, is gevaarlijk door de plotselinge windtoename en de enorme krachten die vrijkomen.
De snelheid van de zwaarste windstoten is meestal circa anderhalf keer zo groot als de maximale uurgemiddelde windsnelheid. In de afgelopen ruim honderd jaar kwamen in ons land zeker tien stormen voor met zeer zware windstoten rond 150 km/u. Meestal in de winter, maar soms ook midden in de zomer.
De windwaarschuwingen van het KNMI voor de scheepvaart zijn naast internet ook te vinden op NOS-Teletekstpagina 710, alle overige waarschuwingen op pagina 713.
Eerste uitgave:
26-10-02
Laatste wijziging:
28-01-13
