Witte Pasen (23/24 maart) 2008, lokaal lag 10 cm sneeuw (foto: Jacob Kuiper, KNMI/WPI)
Witte Pasen (23/24 maart) 2008
Het weer tijdens de Paasdagen van 2011 lijkt op dat van 1949. "De temperatuur steeg belangrijk en de Zaterdag voor Pasen en de beide Paasdagen (16, 17 en 18 april) waren in Brabant en Limburg, evenals het grootste deel van de Achterhoek en Twente, zomerse dagen, waarbij temperatuurrecords werden overtroffen of benaderd". Dat vermeldt het Maandelijks Overzicht van de Weersgesteldheid in Nederland van het KNMI dat inmiddels al meer dan een eeuw verschijnt.

Drie jaar geleden op 23 en 24 maart 2008 beleefde ons land nog een witte Pasen met plaatselijk 10 cm sneeuw. Vorig jaar waren de Paasdagen (4 en 5 april) met overdag 8 à 12 graden ronduit koud, in 2009 was het landinwaarts met 18,6 graden in De Bilt een stuk warmer, maar kwam er onweer.

Door de grote spreiding van de Paasdata en de grote grilligheid van het voorjaar kan het Paasweer van jaar tot jaar sterk verschillen. De late Paasdata zijn door de jaren heen uiteraard de warmste.

De warmste Paasdagen
De vorige warmste eerste Paasdag sinds tenminste 1901 beleefde ons land op 17 april 1949. De Bilt noteerde die dag een hoogste temperatuur van 24,5 graden. Op verschillende plaatsen was Pasen in 1949 een zomerse dag met temperaturen tussen 25 en 30 graden. Een warme eerste Paasdag (met 20,0 graden of hoger) had De Bilt ook op 22 april 1984 (22,4 graden), 13 april 1952 (21,5), 15 april 1979 (21,2) en 4 april 1926 (20,0 graden).

Het grillige voorjaar
Paaszondag valt op de eerste zondag die volgt op de eerste volle maan na het begin van de lente en dat is op zijn vroegst op 22 maart en uiterlijk op 25 april. Door die grote spreiding over het voorjaar kan het Paasweer zowel een winters als een zomers karakter hebben. De zonnigste en warmste Pasen beleefden we in 1949 (Pasen viel toen op 17 april) met temperaturen van 25 tot 30 graden en in De Bilt 12 uur zon. Een warme zonnige eerste Paasdag, met 20 graden en hoger en meer dan vier uur zon kwam hier sinds 1901 vijf keer voor, het laatst in 1984 (22 april).

Een sombere, natte en koude Pasen kwam vaker voor. Sinds 1901 waren er dertig eerste paasdagen waarop het overdag kouder dan 10 graden bleef, de laatste tijdens de witte Pasen in 2008. Het koudst was het in 1964 toen de temperatuur met Pasen (29 maart) bij zeer somber en nevelig weer overdag plaatselijk bij 3 graden bleef steken. Op tweede Paasdag viel er in 1964 ook natte sneeuw. Ook in 1994 was dat het geval toen de natte tweede Paasdag (4 april) met 20 tot 30 millimeter neerslag guur afsloot met sneeuw, onweer en wind. Op Goede Vrijdag had het verkeer toen ook al hinder van het weer. Een felle storm met zeer zware windstoten van meer dan 100 kilometer per uur blies caravans van de weg.

Sneeuwbuien met Pasen waren er ook in 1977 toen het op eerste Paasdag (10 april) 's ochtend plaatselijk 7 graden vroor. Op de ochtend van tweede Paasdag in 1982 (12 april) lag op een aantal plaatsen enkele centimeters sneeuw. Paaszaterdag 2001 was een winterdag: 's ochtends vroor het licht tot matig waarna het sneeuwde. De laatste sneeuwbedekte en zeer koude Pasen hadden we in 2008 met in Vlissingen zelfs 11 cm sneeuw. Sinds 1901 begon eerste Paasdag in De Bilt 15 keer met vorst, maar op 2 van dergelijke dagen werd het in de middag bij zonnig weer toch nog 19 graden.

Het voorjaar staat bekend om abrupte weersomslagen en ook het paasweer kan heel grillig verlopen. In 1979 bood eerste Paasdag (15 april) zonnig weer met 20 tot 23 graden en weinig wind. De tweede Paasdag was guur met regen en een krachtige wind en in de middag amper 6 graden. Ook in 1998 was dat op tweede Paasdag (13 april) het geval: in De Bilt werd het maximaal 6 graden en er vielen talrijke winterse buien. In 1999 was de aanloop naar Pasen warm met temperaturen van 15 tot 20 graden. Op Goede Vrijdag werd het zelfs 22 graden, maar aan het einde van de dag ontwikkelden zich onweersbuien die een einde maakten aan de warmte. Tijdens de Paasdagen (4 en 5 april 1999) was het bewolkt met mist en regen en lokaal maar 8 graden.