Nader Verklaard
Weer en klimaat in Afghanistan
18 november 2001 -
Afghanistan heeft, als een van de weinige landen die niet aan zee liggen, een landklimaat met hete droge zomers en bitter koude winters. Het land is ongeveer vijftien keer zo groot als Nederland en kent enorme verschillen in reliƫf. Het Hindoe-Koesj gebergte in het oosten heeft toppen van 8 km, ten westen van Kaboel komen bergtoppen voor van 5 km, in het noorden is het land vlak en in het zuidwesten moerassig. De grote hoogte- en bodemverschillen leiden ook tot enorme verschillen in weer en klimaat: in luttele uren kan het weer omslaan van zomers naar winters.
Het verschil tussen de laagste en de hoogste temperatuur in een jaar kan in de bergen 90 graden bedragen. In de oostelijk gelegen hoofdstad Kabul (1800 meter) zijn temperaturen gemeten van -25 graden, maar 's zomers kan het er tropisch worden. Herat in het noordwesten noteerde in juli ooit 46 graden en in januari -27 graden. Kandahar in het zuiden is met minimaal -10 graden minder koud.
De meeste neerslag valt 's winters en in het voorjaar, zo'n 30 tot 70 mm in de maand, deels als sneeuw. Veel bergwegen raken dan geblokkeerd. 's Zomers valt er weinig: van de 300 mm die Kabul jaarlijks krijgt nemen de drie zomermaanden slechts 9 mm voor rekening. In zeldzame gevallen valt hier 50 mm in een paar dagen. Op grotere hoogte komt dat vaak voor en valt met name in het voorjaar lokaal 200 millimeter in de maand. Het westen is 's zomers kurkdroog. Tussen juni en september waaien hier stofstormen met snelheden tot 160 km/h. De stormen die in het zuidoosten langdurig aanhouden worden de "120-dagen wind" genoemd.
De zon schijnt vaak, op veel plaatsen meer dan 3000 uur per jaar. Dat is ruim twee keer zo lang dan in ons land. De zomermaanden tellen zo'n 300 tot 400 uur zon, de wintermaanden tussen 120 in het noorden en 200 uur in het zuiden en westen.
De Afghaanse bevolking hoort ook als er geen oorlog is vrijwel niets over het weer. Nadat de Taliban in 1996 de macht kregen verboden ze om geloofsredenen de weerberichten: je moet het "niet beter willen weten dan God, was hun argument" volgens de Volkskrant.
Bron: "Het klimaat van Afghanistan" uit Weerspiegel 2, februari 1980 van Paul Dekkers. De site van de Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie biedt een vrijwel complete weergave.
Eerste uitgave:
18-11-01
Laatste wijziging:
18-11-01