De Jacobsladder die ontstaat door zonlicht dat als een schijnwerper achter de wolken zichtbaar wordt. Foto Jan Bakker, Amsterdam.
De Jacobsladder. Foto Jan Bakker, Amsterdam.
Het goed waarnemen van wolken is lastig: de professionele waarnemer heeft de instructie om het uiterlijk van de hemel in zijn geheel te observeren (dus ook aan de horizon) en de ontwikkelingen goed te volgen. Wolken veranderen voortdurend, sommige groeien omhoog, andere kunnen wervelingen vertonen, ineens verdwijnen of juist ontstaan. Een onrustige atmosfeer kan vaak worden herkend aan de chaotische wolkenhemel. Met name bij buien zijn de wolkenflarden door sterke turbulentie flink in beweging. In de buurt van buien kunnen korte tijd grote verschillen in windrichting tussen nabij gelegen plaatsen optreden die ook in de wolken tot uiting komen. De bovenkant van een grote buienwolk van een onweersbui vormt vaak een aambeeld dat op grote hoog kan verwaaien.

Winden uit verschillende richtingen komen ook voor als een lokaal, kortdurend verschijnsel. Zo kan bij zeewind vlak boven het strand de wind van zee komen, terwijl op grotere hoogte rook van de hoogovens van IJmuiden juist naar zee drijft. Aan de wolken zijn dergelijke verschillen goed af te lezen.

Speciaal verschijnsel is de Jacobsladder (zie foto), die ontstaat door zonlicht dat als een schijnwerper achter de wolken zichtbaar wordt. Het boek "Nederlandse Spreekwoorden, Spreuken en Zegswijzen" van K. ter Laan zegt over Jakobsladder: Jakob droomde: Een ladder was gesteld op de aarde, welker opperste aan de hemel reikte; en ziet , de engelen Gods klommen daarbij op en neder (Genesis XXVIII : 12).

Met dank aan Herman Wessels, KNMI en Jan van der Horst