Windveld Hanna gemeten met scatterometer (bron: KNMI/Eumetsat)
Windveld Hanna gemeten met scatterometer (bron: KNMI/Eumetsat)
Hurricanes, tropische orkanen in het Caribisch gebied, worden niet alleen gevolgd met satellieten en radar maar ook vanuit vliegtuigen. De speciale orkaanverkenningsvliegtuigen hebben apparatuur aan boord om met sensoren metingen te doen van wind, temperatuur, vocht, regen en luchtdruk. Niet alleen op vlieghoogte maar ook tot aan het oceaanoppervlak. Bovendien zetten verkenningsvluchten valwindsondes in, instrumenten die aan een parachute naar zee zweven en onderweg hun informatie doorsturen naar het vliegtuig.

De meetgegevens worden vanuit het vliegtuig doorgestuurd naar het vasteland van de Verenigde Staten. Daar worden ze verwerkt voor het maken van voorspellingen van de ontwikkeling en beweging van een orkaan. Soms worden vanuit het vliegtuig ook kleine drijvende instrumenten of boeien aan parachutes op het zeeoppervlak gedropt. Enkele van deze instrumenten kunnen ook onder water om de temperatuur in de oceaan tot zo’n honderd meter diepte te meten.

Het verzamelen van onderzoeksgegevens en weersvoorspelling zijn tegenwoordig de belangrijkste redenen van een orkaanverkennigsmissie. Sinds er satellieten zijn is de rol van “jager” overbodig. De eerste orkaanjagers dateren uit de tweede wereldoorlog. Velen hebben hun avontuur met de dood moeten bekopen. De huidige vluchten worden vanaf grotere hoogte uitgevoerd, zodat de veiligheid niet in het geding is. Soms wordt gebruik gemaakt van een onbemand robotvliegtuig.

Satellieten leveren tegenwoordig de meeste informatie op van hurricanes. Windrichting en -snelheid aan het oppervlak van de zee worden onder meer gemeten met een scatterometer, een satelliet radarinstrument aan boord van onder andere Europese weersatellieten. In opdracht van de satellietorganisatie EUMETSAT verwerkt het KNMI gegevens van drie scatterometers. Deze instrumenten bepalen de gemiddelde windrichting en -snelheid boven wateroppervlakken over een gebied van ongeveer 25 km . De windgegevens van de scatterometers die het KNMI aanlevert, worden door het National Hurricane Centre in Miami gebruikt voor het maken van hurricane-voorspellingen.

De scatterometers moeten goed worden afgeregeld. Daarvoor worden verkenningsvluchten uitgevoerd in hurricanes waarbij ook het vliegtuig is uitgerust met zo’n scatterometer.