Contrabarometer van Huygens (Foto: Jan van Agteren)
Contrabarometer van Huygens (Foto: Jan van Agteren)
Kort daarna herhaalde hij de proef met kwik, dat veel zwaarder is. De buis hoefde dan niet zo lang te zijn omdat de luchtdruk het zware kwik hooguit zo'n 79 centimeter in de buis omhoog kon duwen. In 1643 bedacht Lucien Vidie dat ook een luchtledig doosje geschikt was om de druk te meten.

Hoe hoger de druk, hoe meer het doosje werd ingedrukt. Via een veer kon de beweging van het luchtledige doosje worden overgebracht op een wijzer. De zogenaamde aneroïde barometer, met een wijzer die de druk op een schaalverdeling aangeeft, is als huisbarometer het bekendst. Het metertje reageert niet snel maar door er met de vingers op te tikken verspringt de wijzer en wordt duidelijk of de luchtdruk stijgt of daalt.

Tegenwoordig is de vloeistofbarometer echter weer in. Vooral de contrabarometer van Huygens geniet grote bekendheid wanwege het design. De natuurkundige Christiaan Huygens, zoon van de bekende dichter Constantijn Huygens ontwierp een variant op de buis van Torricelli.

Het instrument bevat zowel kwik als vloeistof. Het kwik drukt afhankelijk van de luchtdruk de vloeistof omhoog zodat de hoogte van de vloeistof de luchtdruk aangeeft. Het is zo gemaakt dat de veranderingen in de luchtdruk worden uitvergroot en de stand ook op afstand goed af te lezen is. Op de barometer van Torricelli is de druk veel moeilijker af te lezen. Het gebruik van kwik is volgens een besluit van het Europees Parlement in nieuwe barometers niet meer toegestaan.

Afregelen van de barometer
Op internet kunt u de actuele luchtdruk in hectopascal voor verschillende plaatsen in het land vinden in de weerrapporten in onze rubriek weer. Een deel van die informatie wordt ook vermeld op NOS Teletekst pagina 705, subpagina's 1 en 2. U kunt uw barometer dan instellen op de luchtdruk van het weerstation dat het dichtst in de buurt ligt.

Kwikbarometers, zoals de contrabarometer van Huygens, kunt u niet zelf afregelen. De stand die dit type barometers aangeeft is vooral afhankelijk van de hoogte van uw woonplaats en zal iets afwijken van de luchtdruk die het KNMI in de weerrapporten vermeldt. De luchtdrukafname met de hoogte is gemiddeld 1 hPa per 8 meter. Op 40 meter hoogte wijst de Huygens-barometer dus 5 hPa lager dan op zeeniveau. Bij sommige exemplaren is het met wat kunstgrepen wel mogelijk de buis iets langs de schaal te verschuiven zodat alsnog de juiste barometerstand wordt aangegeven, maar gebruikelijk is dat niet.

Naast de kwikbarometer bestaat tegenwoordig ook de ecocelli barometer waarvan de werking berust op de samendrukbaarheid van gas afhankelijk van de temperatuur. Aan de hand van een beweegbare schaal kan de luchtdruik exact worden ingesteld.

Wetenswaardigheden voor barometerbezitters
  • mm Hg betekent millimeter kwikdruk
  • cm Hg is dus centimeter kwikdruk
  • mbar is millibar, de oude eenheid van luchtdruk
  • hPa is hectopascal, de eenheid die tegenwoordig internationaal wordt gebruikt, mbar vertegenwoordigt dezelfde waarde als hPa.
  • Uw barometer heeft een schaalverdeling in millimeter kwikdruk (cm Hg), meestal een getal rond de 760.
  • Omrekenen naar mbar, of beter gezegd naar hPa (is evenveel) gaat als volgt:
    760 x 4/3 = 1013 hPa