21 augustus 2012 -
Regenwater kan allerlei stoffen bevatten, soms zelfs stof afkomstig uit de woestijn. Tijdens stof-en zandstormen, die in het woestijngebied voorkomen, kan de stof tot kilometers hoogte in de atmosfeer komen. Wanneer de luchtstroming over een enorme afstand van zuid naar noord is gericht, kan het saharastof zelfs tot boven ons land of nog noordelijker komen. Valt er dan regen, dan kan het stof met de neerslag op het aardoppervlak terechtkomen. Vooral na een licht buitje vinden we het vaak roodbruin gekleurde saharastof terug op voorwerpen als auto's, daken en tuinmeubilair.
Saharastof in ons land tijdens het tropisch warme weekeinde van 18 augustus 2012 (foto: Jannes Wiersema)
Neerslag met saharastof is een eeuwenoud verschijnsel. Vroeger kon men dat niet verklaren en werd het wel toegeschreven aan insecten die het regenwater roodachtig kleurden. Het stond ook wel bekend als bloedregen of wonderregen. In de landen rond de Middellandse Zee komt het herhaaldelijk voor. In ons land is saharastof sinds 1900 op zeker vijftien dagen op uitgebreide schaal voorgekomen, steeds bij voor de tijd van het jaar warm weer. Afhankelijk van het brongebied kan de kleur van het stof variëren van licht grijs tot rood of bruin. Het bevat verschillende mineralen en is soms al enkele dagen vóór het ons land bereikt op de satellietfoto te zien.
Saharastof wordt vaak verward met stuifmeel en soms laat de neerslag zowel stuifmeel als saharastof na. Zo'n situatie deed zich voor op de warme 12e mei 1998 toen de atmosfeer vol zat met stuifmeel afkomstig van bomen en bloeiende grassen terwijl hoger in de atmosfeer veel stof uit de Sahara zat.
Eind april 2012 bezorgde een warme zuidelijke stroming ons saharastof en een vlindercadeautje, de distelvlinder (foto: Kars Veling, Natuurbericht)
Op 4 februari 2000 is op verscheidene plaatsen in ons land fijn saharastof waargenomen, afkomstig uit Mauretanië. Van daaruit is het boven de Atlantische Oceaan terechtgekomen tot een eind ten westen van Madeira. Vervolgens is het stof naar het noorden afgebogen om via het zuiden van Engeland met een zuidwestelijke stroming bij ons terecht te komen. Het komt zelden voor dat zand uit de Sahara zo'n lange omweg aflegt, meestal komt het met zuidelijke winden vrijwel recht naar ons toe. Door de lange omweg en het langdurige verblijf in de atmosfeer zijn de zwaarste deeltjes onderweg verloren gegaan, zodat het saharastof dat in ons land met de neerslag omlaag kwam heel fijnkorrelig was.
Ook op 11 april 2011 is in ons land op grote schaal saharastof waargenomen. Oorzaak was woestijnstof dat vanuit Marokko naar de kust van Portugal is getrokken en vervolgens met een vrij sterke zuidzuidwestelijke stroming naar het noorden werd getransporteerd. Volgens computerberekeningen kon het stof zelfs Groenland, IJsland en Scandinavië hebben bereikt. Een jaar later, eind april 2012 kwam met sterke zuidelijke stroming saharastof mee afkomstig uit het noorden van Afrika, waarmee volgens de Vlinderstichting ook distelvlinders uit Afrika onze kant op kwamen.
Tijdens het tropisch warme weekeinde van 18 augustus 2012 is in ons land op diverse plaatsen saharastof waargenomen. Het stof was met een zuidelijke wind naar noordelijke breedten gevoerd en met de regen tijdens lichte buitjes op het aardoppervlak terechtgekomen. De neerslag was te gering om het stof weg te spoelen zodat het op veel plaatsen zichtbaar was.
Eerste uitgave:
17-03-04
Laatste wijziging:
21-08-12
