Nader Verklaard
Weersverbetering
1 maart 2011 -
Een langere periode met wisselvallig weer wordt meestal veroorzaakt door een serie depressies die steeds dicht langs of over ons land trekken. De straalstroom, een smalle maar bijzonder sterke luchtstroming op ongeveer tien kilometer hoogte, is de aanvoerroute van de depressies. Kleine hogedrukgebieden of uitlopers daarvan die met de stroming meetrekken zorgen voor kortstondige weersverbeteringen, maar bij een krachtige van west naar oost gerichte straalstroom zit een langere periode van mooi weer meestal niet in het vat.
Weerkaart met Omega blokkade (Bron: ECMWF)
Voor een weersverbetering van langere adem moet de straalstroom eerst van richting veranderen, zodat de depressietrein ons niet meer bereikt. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer zich een sterk hogedrukgebied nestelt boven het zuiden van Scandinavië en de Noordzee of boven het midden van Europa. Dat blokkeert de weg voor de naderende depressies en maakt voor ons een einde aan het wisselvallige weer. Men spreekt ook wel van een omegablokkade die op de weerkaart herkenbaar is als de vorm van de letter omega.
De wind draait in ons land dan vaak naar richtingen tussen noordoost en zuidoost en 's zomers wordt daarmee warme en in de regel ook droge lucht aangevoerd. In de winter leidt dat vaak tot een vorstperiode. Blokkerende hogedrukgebieden komen vooral in het voorjaar voor, maar in elk jaargetijde maken we er kans op. De gemiddelde levensduur bedraagt 1 tot 2 weken, maar dat betekent niet dat zo'n blokkade twee weken droog en zonnig weer garandeert. Een serie zonnige en warme dagen is bij een geblokkeerde druksituatie zeker in de zomer goed mogelijk, maar vooral in het voor- en najaar kan het ook dagen achtereen bewolkt of mistig zijn.
De weersomstandigheden hangen sterk af van de plek op de weerkaart waar de blokkade ligt en de kracht en omvang van het hogedrukgebied. Sommige hogedrukgebieden zetten koers richting Alpen of Balkan, waardoor Nederland in de nazomer en herfst in een warme zuidelijke stroming komt te liggen. Depressies kunnen, zolang ze ten westen van ons land blijven, de warme luchtstroming versterken. Dat kan 's zomers leiden tot flinke stijging van temperatuur. Worden de depressies actiever en komen ze dichterbij dan vormen ze weer een bedreiging van het fraaie weer en neemt 's zomers de kans op onweer toe.
Alleen een sterk blokkerend hogedrukgebied boven Europa kan die oprukkende depressies tegenhouden. Computerberekeningen van de atmosfeer geven daarover dagelijkse nieuwe informatie en mede op grond daarvan wordt vastgesteld of het warme weer de komende dagen kan aanhouden.
Eerste uitgave:
20-07-99
Laatste wijziging:
01-03-11
