10 oktober 2012 -
De eerste tien dagen van november 2011 hebben in De Bilt een gemiddelde temperatuur opgeleverd van 11,0 graden. Het langjarig gemiddelde (over het tijdvak 1981-2010) is 8,3 graden. Alleen in 2005 en 1977 waren de eerste tien dagen van deze maand nog zachter. Het warmterecord staat op naam van de eerste decade van 2005 met gemiddeld 11,3 graden.
De herfst kan nog mooi nazomerweer bieden (foto: Jannes Wiersema)
De Bilt noteerde op 4 november 18,3 graden, de één na hoogste temperatuur die hier sinds het begin van de meetreeks in 1901 in deze maand is gemeten. De hoogste temperatuur ooit in november in De Bilt gemeten is 18,7 graden op 3 november 2005. In het zuiden van ons land zijn op 4 november temperaturen gemeten van 20 graden.
Alleen onder uitzonderlijke omstandigheden worden zulke temperaturen in deze tijd van het jaar nog bereikt. Zo werd op 11 november 1995 op voormalig weerstation Oost Maarland 19,8 graden gemeten. Daags daarna werd daar 19,4 graden bereikt. Op 12 november 1926 noteerde Sittard het decaderecord van 20,0 graden.Ook in 1994 was deze maand warm. In Limburg werd het toen in het begin van de maand op drie dagen warmer dan 20 graden. Op 4 november 1994 is in het zuiden van Limburg 21,1 graden gemeten, de hoogste temperatuur in november sinds tenminste 1901.
Ook november 2005 is uitzonderlijk zacht begonnen: het KNMI noteerde vijf novemberdagen met meer dan 15 graden. Gewoonlijk telt november nog slechts een dag met 15,0 graden of meer.
De zon heeft in deze tijd van het jaar niet zo heel veel kracht meer. Zeer zacht weer in november en de winter hangt dan ook samen met een sterke aanvoer van zachte lucht. Vaak waait het onder die omstandigheden dan ook flink waarmee de zachte lucht met een zuidwestelijke wind wordt aangevoerd uit gebieden met een subtropisch klimaat.
Omdat de zon voor de warmte in deze tijd van het jaar in de regel niet langer de belangrijkste factor is kan de hoogste waarde van de temperatuur op elk tijdstip worden bereikt. Onder zulke omstandigheden kan de temperatuur in november zelfs midden in de nacht nog ruim boven 10 graden blijven: in De Bilt is op 1 november 1968 een minimumtemperatuur gemeten van 14,1 graden, de warmste novembernacht in zeker honderd jaar. Maastricht had op 3 november 2011 een minimumtemperatuur van 14,3 graden, de hoogste van de meetreeks.
De gemiddelde temperatuur gaat in de loop van de maand snel omlaag van ongeveer 8 graden in het begin van de maand tot 4 graden eind november. Aan het eind van de maand zijn temperaturen boven 15 graden dan ook veel uitzonderlijker dan begin november. Op 25 november 2006 is in Beek (L) 18,9 graden gemeten, de hoogste temperatuur in ons land voor de laatste tien dagen van november.
Eerste uitgave:
10-11-05
Laatste wijziging:
10-10-12
