De eerste zachte dag met een hoogste temperatuur van 15 graden of meer valt soms al in januari of februari (bron: KNMI)
De eerste zachte dag met een hoogste temperatuur van 15 graden of meer valt soms al in januari of februari (bron: KNMI)
Een maximumtemperatuur van 15 graden wordt door het KNMI als grenswaarde voor een zachte dag gerapporteerd. Een dag met een maximumtemperatuur van 20,0 graden of hoger wordt in de weerkunde een warme dag genoemd. Wordt 25,0 graden of hoger bereikt dan is dat een zomerse dag en 30 graden of hoger is een tropische dag.

Een temperatuur van 15 graden kan soms al in januari of februari voorkomen. De Bilt registreerde op 13 januari 1993 een maximumtemperatuur van 15,1 graden, de vroegste datum boven de 15 graden. Op 4 februari 2004 noteerde het KNMI 16,6 graden, op 28 februari 1959 werd 17,3 graden gemeten en op 20 februari 1990 was 16,9 graden het maximum.

In het zuiden zijn in januari ooit nog hogere temperaturen gemeten tot zelfs 17,2 graden op 16 januari 1947 in Maastricht. Voorjaarsachtig was ook 2 februari 2002, de huwelijksdag van kroonprins Willem Alexander en Maxima, toen op veel plaatsen meer dan 15 graden werd gemeten. De Bilt noteerde die dag 15,5 graden en in Arcen liep de temperatuur op tot 17,4 graden. Op 24 februari 1990 werd in Oost-Maarland in Zuid-Limburg zelfs al 20,4 graden gemeten, de vroegste warme dag van de meetreeksen.

De eerste warme dag van het jaar valt in De Bilt echter meestal in april, maar in 1961 en 1990 was dat in De Bilt al op 17 maart het geval. In 1983 werd de grens van 20 graden pas op 31 mei bereikt. In Limburg en Brabant worden deze waarden in het algemeen eerder in het jaar bereikt. In maart wordt in het zuiden regelmatig meer dan 20 graden gemeten, in sommige jaren in die maand zelfs op drie dagen.

April telt in De Bilt normaal (gemiddeld over 1981-2010) 11 zachte dagen boven de 15 graden en drie warme dagen met 20,0 graden of hoger. Heel bijzonder was de recordwarme april 2007, toen de temperatuur op veel plaatsen op 14 dagen tot meer dan 20 graden en op acht dagen tot boven de 25 graden opliep.

Mei telt in De Bilt gewoonlijk 23 zachte dagen, 10 warme dagen, drie zomerse dagen en ook een enkele tropische dag met 30 graden en warmer is al mogelijk. In juni, juli en augustus komt de temperatuur normaal vrijwel dagelijks boven de 15 graden en op achtereenvolgens 14, 22 en 23 dagen boven de 20 graden. Het aantal zomerse dagen loopt in die maanden uiteen van vijf in juni tot negen in juli en zeven in augustus. Op een of twee dagen wordt het in De Bilt dan tropisch warm.

In 1995 was 24 april in De Bilt de eerste warme dag van het jaar. Omdat de temperatuur tot 25,8 graden opliep was de eerste warme dag ook meteen een zomerse dag. Sinds 1901 is het in De Bilt slecht vier keer voorgekomen dat de eerste warme en eerste zomerse dag van het jaar samenvielen. Zomerse warmte komt in april in ons land niet zo vaak voor. Op 29 maart 1968 werd in Zuid-Limburg al 26 graden gemeten en de hoogste temperatuur in de eerste decade (1-10) van april is 27,4 graden op 3 april 1926 in Maastricht. In De Bilt is 14 april 2007 met 27,6 graden de vroegste zomerse datum sinds 1901.

Vorig jaar is de temperatuur in het zuiden van ons land al op 22 en 23 maart voor het eerst boven de 20 graden gekomen. In De Bilt was 30 april pas de eerste warme dag van 2012.