De herfst kan nog mooi nazomerweer bieden (foto: Jannes Wiersema)
De herfst kan nog mooi nazomerweer bieden (foto: Jannes Wiersema)
Tegenwoordig wordt september de herfstmaand genoemd: het seizoen begint op 21, 22, 23 of 24 september. De data variëren onder meer door de niet precies ronde baan van de aarde om de zon en de extra dag in het schrikkeljaar. Weerkundigen kunnen daar voor hun klimatologische vergelijkingen moeilijk mee werken en gaan uit van kalendermaanden. Voor hen duurt de herfst van 1 september tot en met 30 november.

Zeker in de eerste drie weken van september kan het echter nog zomer zijn. Landelijk gemiddeld (tijdvak 1981-2010) over dag en nacht is de temperatuur 14,6 graden, bijna 3 graden lager dan augustus. De verschillen tussen begin en einde van de maand zijn groot: de maximumtemperatuur daalt van 20 graden op de eerste dagen tot 17 graden op de laatste. Soms wordt het nog warmer dan 30 graden, maar in een gewone september komt de temperatuur in De Bilt op nog maar 2 dagen boven de 25, op 10 dagen boven de 20 en op 28 dagen boven de 15 graden. Vorst komt zo snel na de zomer zelden voor maar vlak boven het aardoppervlak kan het al wel vriezen, gemiddeld op 1 dag.

Sneeuw is in september nooit gemeld, maar een paar dagen met hagel en onweer zijn normaal. Vooral de kust heeft er in deze tijd last van onder invloed van de warme zee. In de nacht, wanneer de temperatuurverschillen boven het water het grootst zijn, is de buienactiveit aan zee het grootst.

Overdag komen de buien verder landinwaarts, maar 's nachts staan hier vaak de sterren aan de hemel. De verschillen komen ook tot uiting in de hoeveelheid: het regent 51 uur en daarvan krijgt de kust in september zo'n 90 tot 95 mm tegen 60 à 65 mm in Midden-Limburg. Koog op Texel is met 92 mm een van de natste weerstaitons, Roermond krijgt 60 mm.

September biedt vaker mist, landelijk op 7 dagen tegen 4 à 5 mistdagen in de zomermaanden. Vlak aan de warme zee is de mistkans kleiner. Ondanks de buien is hier de kans op zon groter: met gemiddeld ongeveer 150 tot 155 uur schijnt de zon aan zee zo'n 10 tot 15 uur meer dan in het binnenland.