Het NIOZ (Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee) is binnen Europa een van de grote oceanografische instituten met als voornaamste taak het verrichten van multidisciplinair wetenschappelijk onderzoek van de zee, waarbij zowel aandacht wordt besteed aan kust- en randzeeën als aan de open oceaan en waarbij fysici, chemici, geologen en biologen nauw samenwerken. Onderzoeken van het instituut worden vaak gebruikt voor het vaststellen van het beleid met betrekking tot de Noordzee en Waddenzee. Op 8 juli 1876 werden de grondslagen voor het NIOZ gelegd door de oprichting van de Nederlandse Dierkundige Vereeniging, de voorloper van het NIOZ. Het NIOZ valt tegenwoordig onder de NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) en kreeg bij zijn 125 jarig bestaan in 2001 het predikaat Koninklijk. De onderzoeken vallen onder te verdelen in 4 hoofdthema's: de omzetting en het transport van deeltjes en energie in de zee, het transport van deeltjes in het sediment, ecologie en biodiversiteit van zeefauna en -flora en tijdelijke veranderingen in mariene systemen en klimaatverandering.