Zonnestraling warmt de aarde op, de aarde straalt de warmte weer uit. Broeikasgassen houden de warmtestraling vast, de aarde is daardoor +15 graden in plaats van 18 graden. Extra uitstoot van broeikasgassen verhoogt de temperatuur verder.
De huidige stijging in de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer is twee keer zo groot dan de toename die in 1970 is vastgesteld. Door de mens komt er jaarlijks ongeveer 30 miljard ton CO2 in de atmosfeer terecht. Ruwweg de helft daarvan wordt opgeslagen in oceanen en planten, de overige helft blijft in de atmosfeer achter.

Onderzoekers zitten nog met veel vragen op gebied van CO2. Wat is bijvoorbeeld het effect van bossen op de opname van CO2? Neemt de oceaan meer op dan nu wordt gedacht en zijn er regionaal verschillen. Vandaar dat het belangrijk is metingen van CO2 te doen.

Meetstation Mauna Loa op Hawaii (Bron: NOAA)
Meetstation Mauna Loa op Hawaii (Bron: NOAA)
Kooldioxide wordt op ongeveer honderd plaatsen op aarde gemeten. Het oudste en bekendste meetstation is Mauna Loa op Hawaii. Hier wordt CO2 al sinds 1958 gemeten. Sinds die tijd is de concentratie gestegen van 315 parts per million (ppm) tot recent 400 ppm.

Naast grondmetingen wordt CO2 ook vanuit satellieten gemeten, onder meer met de Japanse GOSAT-satelliet. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie blijft de uitstoot van broeikasgassen onverminderd stijgen. De uitstoot van onder meer CO2 is nog nooit zo hoog geweest. Sinds het begin van de industriële revolutie rond 1750 is zo'n 375 mljard ton koolstof in de vorm van CO2 uitgestoten. Daarmee is het voor een groot deel de oorzaak is van de toename van het broeikaseffect.

Het klimaatbeleid is erop gericht de stijging van de wereldgemiddelde temperatuur te beperken tot hooguit 2 graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. In de afgelopen ruim honderd jaar is de temperatuur op aarde al 0,8 graden gestegen. Dat is minder dan op basis van de huidige concentratie aan CO2 verwacht mag worden, omdat ook veel warmte verdwijnt in de oceanen. De atmosfeer reageert vertraagd op de toename aan CO2.

Broeikasgas CO2 staat volop in de belangstelling, zowel wat betreft de metingen als de effecten en de maatregelen om de uitstoot terug te dringen.