24 juli 2009 -
In de nacht van 21 op 22 juli 2009 vond in een smalle strook in Azië een totale zonsverduistering plaats. Tijdens een zonsverduistering, ook wel eclips genaamd, schuift de maan voor de zon langs waarbij de heldere zonneschijf gedeeltelijk of bij een totale verduistering in zijn geheel wordt afgedekt.
De eclips in China op 22 juli 2009, eclipsgangers van Volkssterrenwacht Halley uit Heesch zaten eerste rang nadat ze op het laatste moment een wolkenloze plek wisten te vinden (foto: Edwin van Schijndel)
Zon, maan en aarde staan dan op één lijn, waardoor de schaduw van de maan over de aarde strijkt. De meeste eclipsjagers vertrokken naar India of China, waar de zonsverduistering in een smalle strook van duizenden kilometers lengte totaal was. De strook waar binnen de eclips totaal is loopt vervolgens over India, het zuiden van Nepal over Bhutan, Tibet en China om bij zonsondergang in de Stille Oceaan te eindigen.
Ook meteoroloog Jacob Kuiper van het KNMI boekte zijn vakantie in China, waar hij de zonsverduistering vanuit Tong Cheng in de provincie Anhui heeft waargenomen. Een uur voor het begin van de zonsverduistering regende het nog in dit gebied en werden op basis van actuele weerinformatie en satellietbeelden alle zeilen bijgezet om een plek te vinden waar de wolken zouden breken. Dat lukte en tijdens de eclips trok de hemel open. De groep Nederlanders, waar Kuiper deel van uitmaakte, toont zich zeer onder de indruk van de eclips. Op veel andere plaatsen was van de eclips door bewolking niets te zien.
Opmerkelijk is de duur van deze zonsverduistering: bij het eilandje Iwo Jima 6 minuten en 39 seconden. Daarmee is dit de langste eclips van deze eeuw. De eerstvolgende eclips van vergelijkbare duur, die te zien is in Egypte en Spanje vindt plaats op 2 augustus 2027, wanneer de zon 6 minuten en 23 seconden wordt verduisterd. De maximale duur van een eclips hangt vooral af van de afstand van de zon en de maan tot de aarde op dat moment. Die afstand varieert door de elliptische baan van de maan en de aarde. Op 22 juli was de afstand van de zon het grootst en die van de maan het kleinst. Daardoor kon de zon de maan lang bedekken.
Gedeeltelijke zonsverduisteringen kunnen we in onze regio zien op 4 januari 2011 en op 20 maart 2015, waarbij 86% van de zon schuil gaat achter de maan. Op 23 juli 2093 vindt er een ringvormige zonsverduistering plaats, zichtbaar vanuit Nederland. De eerstvolgende totale zonsverduistering krijgt ons land pas op 7 oktober 2135.
Eerste uitgave:
20-07-09
Laatste wijziging:
24-07-09