De toestand van het klimaat in Nederland 2008
Het KNMI is het nationale kenniscentrum op het gebied van weer, klimaat en seismologie. De rol van nationale weerdienst brengt met zich mee dat het KNMI als operationeel bedrijf dagelijks data inwint en verwachtingen, adviezen en waarschuwingen produceert. Daarnaast wordt op langere tijdschaal weer- en klimaatonderzoek gedaan op grond van wetenschappelijke vragen, vragen van beleidsmakers en vragen uit de samenleving. Juist die combinatie van operationele taken, onderzoekswerk en concrete vragen uit de samenleving geeft het KNMI een uniek perspectief en mogelijkheden. Dit rapport is een mooi voorbeeld van het samenbrengen van waarnemingen en onderzoek.

Dit rapport informeert u over de toestand van het klimaat in Nederland zoals we dat de afgelopen jaren meemaakten. In het eerste hoofdstuk van dit rapport kijken we terug op het weer van de afgelopen jaren en bespreken de opvallende gebeurtenissen, zoals stormen, bijzonder warme perioden of plaatselijke wateroverlast door overvloedige regen. We zetten die opvallende gebeurtenissen in de context van het Nederlandse klimaat over een veel langere periode om na te gaan hoe zeldzaam die opvallende gebeurtenissen zijn en om na te gaan of ze nu misschien vaker of juist minder vaak voorkomen dan vroeger.

De onderzoeksresultaten, die in de hoofdstukken twee en drie worden beschreven, geven inzicht in de mogelijke oorzaken van de opvallende weergebeurtenissen van de afgelopen jaren. De waargenomen opwarming van Nederland wordt vergeleken met waarnemingen in landen om ons heen en met modelberekeningen en zo in een bredere context geplaatst. We gaan wat dieper in op overvloedige zomerse regenval bij de kust en op diverse droge periodes. In hoofdstuk vier komt het luchtkwaliteit-onderzoek aan de orde, door het verband tussen de opwarming en het ozongehalte in de atmosfeer nader te beschouwen. Aan het eind vindt u informatie over temperatuurreeksen en meteorologisch taalgebruik.

Klimaatverandering staat nu midden in de belangstelling van samenleving, politiek en wetenschap. Er wordt momenteel veel onderzoek naar gedaan want er zijn veel onzekerheden en vragen. Maar op vragen over het toekomstige klimaat dat in Nederland mogelijk is, gaan we in deze rapportage niet in. Met de “KNMI’06 klimaatscenario’s voor Nederland”, die we in het voorjaar van 2006 publiceerden, wordt aan de behoefte aan informatie daarover tegemoet gekomen.

De inhoud van dit rapport staat natuurlijk niet op zichzelf. Aan het eind van ieder hoofdstuk staat, onder het kopje “verder lezen”, steeds een aantal verwijzingen naar literatuur en naar webadressen waarin meer informatie te vinden is. Het KNMI heeft ook een speciale website ingericht, knmi.nl/toestand (zie externe links), met toelichting en verdieping van dit rapport.

Wij hopen dat dit rapport een waardevolle bron van informatie is, die uitnodigt tot kennisname en verdere verdieping in het onderwerp klimaat!

Juli 2008

Dr ir Frits Brouwer, Hoofddirecteur
Dr Hein Haak, Directeur Klimaat en Seismologie