19 april 2010 -
De zondvloedachtige regenval die de Braziliaanse stad Rio de Janiero begin april trof heeft aan zeker 250 mensen het leven gekost. Volgens de Braziliaanse weerdienst viel op 5 april in Rio de Janeiro 288 mm binnen 24 uur. Dat is bijna het dubbele van de normale maandsom van 137 mm in april.
EUMETSAT’s Meteosat-9, een geostationaire meteorologische satelliet nam de wolken van de wolkbreuken 6 april in Rio de Janeiro (Bron: Eumetsat).
De veroorzaker van de zware regen was een actieve depressie bij de zuidoostkust van Brazilië. Door het lagedrukgebied ontstond een scherpe begrenzing tussen koude lucht uit het zuiden en veel warmere lucht uit het gebied bij de evenaar. Het gebied met hevige regen en onweer dat zich langs de begrenzing vormde bleef geruime tijd vrijwel stil liggen boven Rio de Janeiro. Door stuw van warme vochtige zeelucht tegen de berghellingen kon de regen nog intensiever worden.
De gevolgen waren catastrofaal. Overstromingen en talloze aardverschuivingen namen hele woonwijken mee. De meeste slachtoffers vielen in de krottenwijken op de heuvels van de stad. Het centrum van de stad kwam deels blank te staan waardoor het openbare leven gedurende enkele dagen vrijwel tot stilstand kwam.
Brazilië is een reusachtig groot land. Het is 240 keer zo groot als Nederland. Het beslaat meer dan de helft van het oppervlak van Zuid-Amerika. In het noorden van het land loopt de evenaar. Het grootste deel van Brazilië kent een tropisch klimaat met drukkend warm weer. In Rio de Janiero varieert de gemiddelde temperatuur van 21 graden in de minste warme maand juli tot 27 graden in de warmste maand februari.
Het natte jaargetijde varieert per regio. De regentijd wordt onder andere bepaald door de Intertropische Convergentiezone, een band met regen die jaarlijks van noord naar zuid en weer terug over het land schuift. Een andere regenband, de Zuid-Amerikaanse Convergentiezone, loopt van noordwest naar zuidoost en is vooral in de eerste drie maanden van het jaar actief. In het Amazonebekken valt de meeste regen tussen december en april, maar ook in de rest van het jaar vallen hier flinke buien. De zwaarste buien komen door de dagelijkse gang meestal in de namiddag tot ontwikkeling.
Het noordoosten is aanzienlijk droger, maar maart, april en mei valt de meeste neerslag. In het zuidelijk gelegen Rio is de periode van november tot en met april de regentijd, maar ook in de overige maanden valt er regen van betekenis. Jaarlijks valt hier gemiddeld zo'n 1000 mm regen, iets meer dan de 800 mm die ons land jaarlijks krijgt.
Eerste uitgave:
08-04-10
Laatste wijziging:
19-04-10