Koe in het weiland
Koe in het weiland
Een flinke waakvlam
De 300 gram methaan per koe per dag komt overeen met een flinke waakvlam. Denk deze permanent brandende vlam op de neus en bek van de koe, want dat is de plek waar 99% van het methaan de koe verlaat. De bijbehorende verbrandingswarmte van 17 MJ is ruim voldoende om de 25 liter melk die een Nederlandse koe per dag geeft aan de kook te brengen. Een koe die na 1,5 jaar wordt geslacht en dan 500 kg vlees oplevert, heeft per kg vlees 300 gram methaan geproduceerd. Verbranding hiervan zou meer dan genoeg warmte geven om deze kilo vlees te braden.

Methaan: een sterk broeikasgas
In de praktijk kan het methaan niet eenvoudig worden opgevangen, maar komt in de atmosfeer terecht en versterkt zo het broeikaseffect. Per molecuul is methaan een veel sterker broeikasgas dan CO2. Wat de gevolgen voor het klimaat betreft kan het methaan dus beter worden verbrand. Wel is het zo dat de levensduur van methaan in de atmosfeer gemiddeld slechts 12 jaar is (het oxideert uiteindelijk tot CO2), terwijl die van CO2 honderden jaren bedraagt. Gemiddeld over 20 jaar na de uitstoot is het klimaateffect van methaan, per eenheid van massa, 72 keer zo groot als dat van CO2. Gemiddeld over 100 jaar is het 25 keer zo groot. Aan het einde van de 100 jaar is bijna alle methaan verdwenen. Methaan dat vandaag in de lucht komt, heeft dus een veel sterker effect op het klimaat over de komende 20 jaar dan op het klimaat over 100 jaar. Dit methaan heeft overigens wel effect op de zeespiegel over 100 jaar, want het ijs dat het doet smelten in de komende 20 jaar zal ook na 100 jaar nog gesmolten zijn. Ook heeft het methaan na 100 jaar nog effect op het klimaat via de CO2 die bij de oxidatie van het methaan is ontstaan.

Rundvleesconsumptie en klimaat
Wie minder rundvlees eet spaart het klimaat. De methaanproductie is alleen groot bij herkauwers. Varkens en kippen, bijvoorbeeld, produceren veel minder methaan. Maar wie dagelijks 100 gram minder Nederlands rundvlees eet, voorkomt een uitstoot van 30 gram methaan per dag. Wat betreft het klimaateffect gemiddeld over 100 jaar komt dit overeen met 750 gram CO2. Dat is net zo veel als de CO2-uitstoot bij een dagelijkse rit van 5 km met een gemiddelde auto. Maar bij gebruik van Braziliaans rundvlees, dat in Nederland steeds meer wordt gegeten, komt 100 gram vlees overeen met een autorit van 30 km. De oorzaak van dit verschil is, dat de koeien in Brazilië leven op voedselarme graslanden en niet worden bijgevoederd. Hierdoor is hun slachtgewicht lager en leven de koeien bovendien langer voordat ze hun slachtgewicht bereiken, zodat de methaanproductie per kg vlees (veel) groter is. Overigens leidt de Braziliaanse veelteelt tot nog meer klimaateffect, omdat in Brazilië op grote schaal wordt ontbost om ruimte te maken voor het vee, waarbij het hout wordt verbrand en de vrijkomende CO2 het broeikaseffect versterkt. Er is door een kamerlid wel eens gezegd dat een vegetariër in een Hummer het klimaat minder belast dan een vleeseter in een Toyota Prius. Dat is alleen waar als de Prius-rijder vaak en veel Braziliaans rundvlees eet en de vegetariër haar Hummer weinig gebruikt. Voor de meeste mensen geldt dat hun mogelijke besparingen van broeikasgassen door enerzijds verandering in eetgewoonten en anderzijds verandering in de vervoerswijze van vergelijkbare grootte zijn.

Ook wie minder melkproducten eet spaart het klimaat. Zoals gezegd produceert een koe dagelijks 300 gram methaan en 25 liter melk. De 30 gram methaanuitstoot die je voorkomt door 100 gram minder vlees te eten, voorkom je dus ook door 2,5 liter melk (of 250 gram kaas) minder te gebruiken.

De uitstoot van methaan door alle koeien wereldwijd bedraagt 120 miljard kg per jaar. Dat is twee keer zoveel als de jaarlijkse aardgasproductie in Nederland.