Kaart van de verwachte verandering in het lokale zeeniveau in het jaar 2100 ten opzichte van het niveau van 1990. Gemiddeld over alle oceanen bedraagt de stijging volgens dit klimaatscenario (gebaseerd op het SRES A1B emissiescenario) 47 centimeter (bron:Slangen et al., 2011)
Volgens zeespiegeldeskundige Caroline Katsman van het KNMI is een goede schatting van de bijdrage van de ijskappen op Groenland en Antarctica cruciaal voor betrouwbare berekening van de regionale verschillen.
De Noordzee stijgt het sterkst wanneer landijs van Antarctica smelt. “Elke meter wereldgemiddelde zeespiegelstijging als gevolg van het smelten van de ijskap van Antarctica levert in ons land 20% extra zeespiegelstijging op (120 cm). Gunstiger zou het voor ons zijn wanneer het ijs op Groenland smelt. Dan stijgt het water in de Noordzee minder dan gemiddeld: elke meter wereldgemiddelde zeespiegelstijging als gevolg van het smelten van de ijskap op Groenland levert langs onze kust een stijging van slechts 40 cm op”, stelt glacioloog/ijsdeskundige en mede-auteur Roderik van de Wal van de Universiteit Utrecht.
De regionale verschillen in de zeespiegelstijging hangen samen met oceaanstromingen, verschillen in het uitzetten van zeewater en veranderingen van de aantrekkingskracht tussen oceaan en ijs. Als de ijsmassa afneemt wordt er minder water naar de ijskap toegetrokken terwijl er tegelijkertijd meer water in de oceaan terechtkomt. Dit leidt er toe dat ver weg van de veranderende ijsmassa de zeespiegelstijging groot is en dichtbij de ijskap zal de zeespiegelstijging klein zijn.
De onderzoekers vonden ook dat de zeespiegelstijging in Reykjavik minder is dan in New York. Dat houdt naast bovengenoemde effecten verband met de aardkorst die omhoog komt. Tijdens de laatste ijstijd, zo’n 20.000 jaar geleden, heeft het ijs de aardkorst naar beneden gedrukt. De korst onder IJsland, Canada en Scandinavië is daarvan nog steeds aan het terugveren. Het stijgende waterpeil is wel groter dan de stijging van het land, maar IJsland krijgt minder mee dan de gemiddelde zeespiegelstijging en New York juist meer.
Krimpend ijs op Arctische eilanden hoofdrolspeler
Smeltende gletsjers en ijskappen op de Canadese arctische eilanden spelen een veel grotere rol in de hedendaagse zeespiegelstijging dan tot zover werd aangenomen, volgens een internationale studie die op 20 April in Nature verschijnt en waarbij het KNMI betrokken was.
Zie ook de artikelen in het KNMI Kenniscentrum (onder Verder Lezen)
