Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut; Ministerie van Infrastructuur en Milieu

 
Klimaat
Veelgestelde vragen
Oorzaken


Bepaalt de temperatuur de CO2 concentratie of andersom?
In de afgelopen eeuw zien we een toename van de temperatuur en de concentratie van CO2. De centrale vraag hierbij is wat oorzaak en wat gevolg is: stuurt de temperatuur de CO2-concentratie of andersom? De temperatuur en de CO2-concentratie reageren op elkaar. Als één van de twee door een externe oorzaak verandert, dan volgt de ander. De recente opwarming is echter het gevolg van de toegenomen CO2-concentratie, en niet andersom.
meer...


Is waterdamp het belangrijkste broeikasgas?
Waterdamp is het belangrijkste broeikasgas, omdat water in overvloed aanwezig is op aarde en dus in relatief grote hoeveelheden voorkomt in de atmosfeer. Ongeveer tweederde van het broeikaseffect komt op conto van waterdamp. Veranderingen in de waterdampconcentratie worden bepaald door de andere factoren die de atmosfeer opwarmen of afkoelen. Door de korte verblijftijd in de atmosfeer past het waterdampgehalte zich snel aan wanneer de temperatuur verandert.
meer...


Wat is de rol van de zon in de waargenomen opwarming?
Vrijwel alle energie in het klimaatsysteem is afkomstig van de zon. De huidige klimaten op aarde hebben direct verband met de hoek waaronder de zonnestralen het aardoppervlak bereiken. De jaarlijkse verandering in die hoek, als gevolg van de baan van de aarde om de zon in combinatie met de hoek die de aardas met deze baan maakt, verklaart de seizoenen, die kunnen worden gezien als een jaarlijkse terugkerende klimaatschommeling.

In deze vraag worden klimaatveranderingen door variaties in zonneactiviteit beschouwd. Dit betreft lichtkrachtvariaties en/of veranderingen in het magneetveld van de zon op tijdschalen van circa 11 jaar (zonnevlekkencyclus) tot 2300 jaar. Uit directe metingen sinds 1978 blijkt dat alle trends die betrekking hebben op de zon en die van invloed zouden kunnen zijn op het wereldwijde klimaat, een koelend effect laten zien. Lange termijn variaties zijn onzekerder. Volgens de meest recente inzichten is de beste schatting van de toename van de temperatuur door de zon sinds de periode 1645-1715 (Maunder Minimum, de periode met minimale zonneactiviteit) maximaal 0,4 graden. Deze schatting is gerelateerd aan lichtkrachtvariaties. De beïnvloeding via de magnetische activiteit, bijvoorbeeld via variaties in kosmische straling, die op haar beurt wolkenvorming zou kunnen beïnvloeden, lijkt op grond van de gegevens van de laatste 50 jaar niet bijster aannemelijk. Voor zover de kennis nu reikt is de zon in de afgelopen 50 jaar niet een overheersende klimaatfactor.
meer...

Draagt kosmische straling bij aan klimaatverandering?
Kosmische straling bestaat uit elektrisch geladen deeltjes, die de atmosfeer binnenkomen. Deze deeltjes zorgen ervoor dat er aërosolen gevormd worden, die volgens sommigen invloed hebben op wolkenvorming en op ons klimaat. Het is niet waarschijnlijk dat deze stelling klopt. Er zijn geen metingen die bevestigen dat kosmische straling een effect van betekenis heeft op wolkenvorming. Bovendien is de hoeveelheid kosmische straling die op aarde gemeten is, de afgelopen 35 jaar niet structureel toe- of afgenomen. Veranderingen in de hoeveelheid kosmische straling kunnen dus geen oorzaak zijn van de waargenomen opwarming in die periode.
meer...


Neemt de hoeveelheid zuurstof af door verbranding van fossiele brandstoffen?
Ja, voor de verbranding van fossiele brandstoffen is zuurstof nodig. We zien dan ook dat het zuurstofgehalte in de atmosfeer is gedaald. Voor de negentiger jaren is dit ook gemeten: CO2 is in dit decennium met 15 ppm (parts per million) gestegen, terwijl O2 met 31 ppm is gedaald.
meer...


Wat is de relatie tussen klimaatverandering en de ozonlaag?
Er bestaat een relatie tussen klimaatverandering en de ozonlaag. De fluorbevattende gassen die de ozonlaag aantasten, zoals CFK’s en HCFK’s, zijn ook sterke broeikasgassen. De afbraak van de ozonlaag kan bovendien de temperatuur en luchtstroming beïnvloeden, waardoor volgens sommige studies boven de poolgebieden in de late winter en de lente de westenwinden sterker worden. Daarnaast kan het versterkte broeikaseffedct invloed hebben op het herstel van de ozonlaag in de 21e eeuw.
meer...


Komt de toegenomen CO2-concentratie door de mens?
De kooldioxide (CO2) concentratie in de atmosfeer stijgt de laatste eeuwen voornamelijk door de verbranding van fossiele brandstoffen, zoals kolen, aardolie en aardgas. Op grond van een vijftal argumenten kan dit worden vastgesteld.
 meer...

 

Wat hebben luchtverontreiniging en klimaatverandering met elkaar te maken?
Onze energieopwekking, het verkeer, de industrie en de landbouw zorgen voor luchtverontreiniging. Er komen elke dag grote hoeveelheden gassen en aërosolen (stofdeeltjes) in de atmosfeer terecht. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de kwaliteit van onze lucht, maar ook voor het klimaat. Andersom heeft klimaatverandering invloed op de verontreiniging in onze lucht.
meer...