De KNMI weerkamer
Achtergrond

Hoe komen de waarschuwingen van het KNMI tot stand?

Het KNMI waarschuwt als het weer een risico is, zodat u zich op dit weer kunt voorbereiden. Maar welke systematiek gaat schuil achter de uitgifte van een weerwaarschuwing van het KNMI?

Met wie werkt KNMI samen?

Afhankelijk van het waarschuwingsniveau betrekt het KNMI verschillende partners om tot een afgewogen besluit te komen. Het KNMI opereert namelijk niet alleen. Het KNMI stemt de meteorologische criteria voor code geel, oranje en rood zo goed mogelijk af op de verwachte impact. Bij welk weer de samenleving ontwricht, dat is kennis die onze partners zoals de hulpdiensten, VerkeersCentrum Nederland en ProRail in huis hebben.
De feedback van onze partners en afnemers vormen de basis voor periodieke aanpassingen van de waarschuwingscriteria. Zo is het criterium voor code geel voor neerslag in 2015 van ‘meer dan 30 mm in 1 uur’ veranderd in ‘meer dan 50 mm in 24 uur’, omdat er bij meer dan 50 mm een relatie met wateroverlast is aangetoond.

In de weerkamer van het KNMI houden meteorologen het weer 24/7 in de gaten en maken actuele weersverwachtingen. Wanneer zij gevaarlijk weer verwachten en er een kans op code oranje of rood is, betrekken de meteorologen andere KNMI-experts in de besluitvorming. Weermodelexperts geven aan hoe goed bepaalde weermodellen de weersituatie volgen. Klimaatexperts geven aan hoe uitzonderlijk de situatie is.

Voordat het KNMI een code oranje uitgeeft, overlegt het KNMI met andere meteorologische partijen om te onderzoeken of de waarschuwing breed gedragen wordt.

Vrachtwagen op de weg bij slecht weer
Bron: Tineke Dijkstra

Overleg met weerimpactteam

Code rood geeft het KNMI uit als de veiligheidsrisico’s zo groot zijn dat de impact van gevaarlijk weer maatschappijontwrichtend kan zijn. Code rood kan ook bij een kleine kans op impact uitgegeven worden, maar als het risico op letsel, schade en grote overlast heel groot is. Bijvoorbeeld als er een kans is dat zwaar onweer juist over een festivalterrein heentrekt of wanneer hevige sneeuwval juist tijdens de spits in de Randstad optreedt.

Het KNMI voert wekelijks tot continu - bij opschaling naar code oranje of rood - overleg met het weerimpactteam. In dit team zitten de Departementale Coördinatiecentra (DCC), het Nationaal Crisiscentrum (NCC), het Verkeerscentrum Nederland (VCNL), politie en brandweer (LOCC) en Prorail. Zij hebben de kennis van de gevolgen van het weer op de weg, op het spoor en op het water. Ook hebben zij een landelijke overzicht van geplande evenementen.

Dit team voert na uitgifte van code oranje, of eerder als daar aanleiding toe is, een impactanalyse uit met als basis de weersverwachting van het KNMI. Deze analyse van de mogelijke impact van het weer op de maatschappij, leidt tot een advies, op basis waarvan het KNMI een besluit neemt over de uitgifte van code rood.

Wat betekenen de waarschuwingen?

De kleurcodes geven het KNMI de mogelijkheid om op- en af te schalen. Naarmate de tijd vordert, wordt steeds helderder waar, wanneer en in welke mate de weersituatie zal optreden en kan gekozen worden voor een hoger waarschuwingsniveau, met als uiterste een weeralarm, code rood. Als het ergste voorbij is, beëindigt het KNMI de code rood en schaalt indien nodig, af naar een lager waarschuwingsniveau.

Bij een code geel is de boodschap ‘wees alert’, bij code oranje ‘wees voorbereid’ en bij code rood ‘onderneem actie’.

De mogelijke gevolgen voor de maatschappij verschillen per weertype. Deze zijn anders bij een code geel voor windstoten dan bij een code rood voor mist. Daarom beschrijven wij per weertype en kleurcode mogelijke gevolgen en geven specifieke adviezen. Deze teksten over de gevolgen en over wat je kunt doen bij een waarschuwing, zijn met de partners uit het crisisdomein opgesteld.

Mevrouw in de regen op de fiets
Bron: Richard van Elferen

Toekomstige ontwikkelingen

Het KNMI volgt als innovatief kennisinstituut de ontwikkelingen op het gebied van waarnemingen, big data en modellen op de voet. Maar houdt ook maatschappelijke ontwikkelingen zoals social media in de gaten. Deze ontwikkelingen maakt steeds gedetailleerdere en specifiekere weersverwachtingen mogelijk.

De waarschuwingssystematiek van het KNMI zal dus de komende jaren verder verbeterd en aangepast worden aan de mogelijkheden en behoeften die op dat moment zijn. Zoals de behoefte om de waarschuwingen te ontvangen voor een zo specifiek mogelijke plaats en tijd. Ook bestaat de behoefte om de systematiek, meer nog dan nu het geval is, te baseren op de verwachte impact. Daarvoor maken wij gebruik van de kennis en ervaring van de Engelse, Duitse en Franse weerdiensten die hier ook mee bezig zijn.

Het KNMI zet in op nieuwe innovatieve technieken om in de toekomst meer gepersonaliseerde weerwaarschuwingen - in plaats en tijd - af te kunnen geven. Samen met zijn partners stemt het KNMI de waarschuwing zo goed mogelijk af op de verwachte impact op de maatschappij.

Meer lezen over de waarschuwingssystematiek?

In de folder KNMI Waarschuwingen (2015) leest u in het kort waarom, waarvoor, hoe en wanneer het KNMI waarschuwt.

In het rapport Herijking Waarschuwingssystematiek (2015) vindt u achtergrondinformatie over de criteria en procedure.

Regenmeter
Bron: Jannes Wiersema
Niet gevonden wat u zocht? Zoek meer achtergrond artikelen