Uitleg over

Bliksem

Bliksem is één van de gevaarlijkste weersverschijnselen. Bij naderend onweer is een gebouw de veiligste plaats.

Bliksem is een elektrische ontlading tussen twee (onweers)wolken (horizontale ontlading) of tussen wolk en grond (verticale ontlading). Een ontlading ontstaat bij een groot ladingsverschil dat wordt veroorzaakt door stijgende en dalende bewegingen in de wolk. 

Bliksemgevaar

Bliksem levert vooral gevaar op wanneer het onweer nabij is en de tijd tussen bliksem en donder minder dan tien seconden bedraagt. Het gevaar om persoonlijk door de bliksem getroffen te worden is relatief klein, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. Jaarlijks worden in Nederland één of twee mensen dodelijk getroffen door de bliksem. Het licht van de bliksem is bijzonder fel en een nabije inslag kan verblinden.

Schuilen in huis

Onweersbuien kondigen zich meestal luid en duidelijk aan. Bij naderend onweer met kans op bliksem is een huis of gebouw de veiligste plaats. Bij een (nabije) blikseminslag zal de stroom zich een weg banen langs leidingen. Kranen, een bad of douche en radiatoren kunnen gevaar opleveren, al gebeurt dat tegenwoordig zelden. Schade aan elektronische apparatuur komt vaker voor. Dit kan optreden doordat de bliksem en het spanningsveld bij een inslag een weg zoekt langs bedradingen, stekkers en antenne-aansluitingen.

Ook een afgesloten auto is veilig. Bij een blikseminslag wordt de lading direct afgevoerd. De restlading die op de auto achterblijft, is gering.

Schuilen buitenshuis

Wie onderweg buiten overvallen wordt door onweer, kan het beste zo snel mogelijk een schuilplaats zoeken. Is deze niet in de buurt, maak u dan zo klein mogelijk, bijvoorbeeld door op de hurken te zitten. Houd de voeten tegen elkaar. Dit verkleint de kans getroffen te worden, want de stroom kan dan niet door het lichaam lopen. De kans om getroffen te worden, is relatief groot onder een alleenstaande boom, langs een bosrand of in de buurt van een metalen afrastering.

Het geluid van de donder legt in drie seconden een afstand van ongeveer één kilometer af. Als de donderklap binnen tien seconden na de bliksem volgt, is het onweer gevaarlijk dichtbij. Foto: J. Maronier
Het geluid van de donder legt in drie seconden een afstand van ongeveer één kilometer af. Als de donderklap binnen tien seconden na de bliksem volgt, is het onweer gevaarlijk dichtbij. Foto: J. Maronier

Open water

Verblijven op en in open water is tijdens onweersbuien gevaarlijk. Zwemmen, surfen en varen levert grote risico's op. Ook vanwege plotselinge opkomende windstoten. Alleen boten met een afgesloten metalen hut zijn binnen veilig.

In een tent

Ook in een tent is het risico groter dan binnenshuis, vooral als de tent het hoogste punt in de omgeving is. Het is gevaarlijk als de tent onder een alleenstaande boom staat, bij een metalen hek of bij lichtpalen.

Meer uitleg over

  • Tornado's

    Tornado's

    Een tornado is een zware windhoos, een wervelwind, die als trechtervormige slurf onder een buienwolk zichtbaar is.
  • Verdamping gebeurt via planten die met hun wortels water onttrekken aan de bodem en vocht afgeven vanaf hun bladeren (foto: Jannes Wiersema)

    Verdamping

    Verdamping is een natuurkundig proces, waarbij een stof overgaat van de vloeibare naar de gasvormige fase.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over