Uitleg over

Broeikasgas methaan

Methaan is na kooldioxide het belangrijkste broeikasgas dat bijdraagt aan de versterking van het broeikaseffect door de mens.

Uit onderzoek van oude ijskernen blijkt dat methaan al sinds jaar en dag in de atmosfeer voorkomt. Variaties in de hoeveelheid in het verleden hangen sterk samen met veranderingen in temperatuur en kooldioxide (CO2). De ijstijden kenden de kleinste hoeveelheden methaan. In warme periodes (interglacialen) nam de hoeveelheid methaan weer toe.

Natuurlijke bronnen

Van nature is methaan voornamelijk afkomstig uit natte gebieden, zoals moerassen en venen. Sinds een paar jaar wordt methaan gemeten door de Europese milieusatelliet Envisat. De satelliet is uitgerust met verschillende meetinstrumenten waaronder Sciamachy dat door Nederland, Duitsland en België is gemaakt. De satellietmetingen laten grote hoeveelheden methaan zien boven tropische regenwouden. Die metingen tonen aan dat ook bomen en planten methaan uitstoten.

Menselijke bronnen

Sinds de achttiende eeuw is de hoeveelheid methaan in de atmosfeer met ongeveer 150 procent toegenomen. De belangrijkste nieuwe bronnen zijn de productie en het gebruik van fossiele brandstoffen (kolen, olie, gas), rijstbouw, afvalverwerking en veeteelt. Bij de vertering van voedsel in de pens van een koe komt methaan vrij. Hoe meer veeteelt, hoe meer methaangas.

Ontbossing

Al decennialang houdt een netwerk van meetstations de voortdurende toename van methaan door menselijke activiteiten in de gaten. Uit deze metingen blijkt dat de hoeveelheid methaan de laatste twintig jaar steeds minder snel toeneemt. Dit kan komen door de grootschalige ontbossing. Minder bos betekent minder methaanuitstoot.

Aanplanten bossen

Door ontbossing neemt methaan minder snel toe. Toch blijft het aanplanten van bossen zivol als een middel ter bestrijding van het broeikaseffect. Bossen nemen het broeikasgas kooldioxide op en zorgen dus voor minder kooldioxide in de atmosfeer. Dat effect is veel groter dan dat van het weinige methaan dat bomen uitstoten.

Meer uitleg over

  • Gemiddelde trend (procenten per jaar) in zeeijsbedekking Noordpool in september 1978-2011 (Bron: NSIDC)

    Zeeijs in warmer klimaat

    IJs komt zowel boven land als op zee voor. Landijs komt voor in gletsjers, in de bergen en in ijskappen. Zeeijs is te vinden rond de Noordpool en Antarctica.
  • Verdroging Zuid-Europa

    Verdroging Zuid-Europa

    Een gebrek aan winterneerslag veroorzaakt verdroging in Zuid-Europa. In het gebied van de Middellandse Zee is het winterhalfjaar juist het regenseizoen.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over