Zonnige ijsdag (foto: Jannes Wiersema)
Uitleg over

IJsdagen

Een ijsdag is een dag waarop het de hele dag blijft vriezen. Ook de hoogste temperatuur van het hele etmaal ligt op een ijsdag dus onder nul.

Vrijwel elke winter telt een aantal ijsdagen. De Bilt beleefde in de afgelopen ruim honderd jaar maar zes winters zonder ijsdagen.

Normale winters

Normaal (gemiddeld over 1981 tot 2010) telt het KNMI in De Bilt in december twee ijsdagen, in januari drie en februari twee. In november of maart komen weinig ijsdagen voor en blijft het alleen bij hoge uitzondering de hele dag vriezen. Een doorsneewinter levert dus zeven ijsdagen op.

Strenge winters

In strenge winters blijft het soms weken achtereen zonder onderbreking vriezen. Zo telde de winter van 1947 in drie maanden 46 ijsdagen, in de winter van 1963 kwam De Bilt tot 42 ijsdagen en in 1940 bleef het op 41 dagen de hele dag vriezen.

IJsdagen noorden en oosten

In het noorden en oosten is het aantal ijsdagen doorgaans groter. Zo leverde de winter van 1963 in Eelde 55 ijsdagen op en die van 1947 had daar 51 ijsdagen. Het landelijk record staat op naam van weerstation Ternaard waar de winter van 1963 in totaal 61 ijsdagen opleverde.

De winter van 1947 kende de langste periode met ononderbroken vorst: in De Bilt bleef de temperatuur tussen 4 en 24 februari elke dag onder nul, dat zijn 21 ijsdagen op rij. In Eelde begon die lange vorstperiode al op 22 januari 1947 en werden 34 ijsdagen geteld. 

Recentere ijsdagen

Recentere winters met veel ijsdagen waren de winter 1996 (26 ijsdagen in De Bilt en 43 in Eelde) en die van 1997 toen de temperatuur tussen 21 december 1996 en 11 januari 1997 (22 dagen) niet boven het vriespunt kwam. De witte winter van 2010 telde in De Bilt 20 ijsdagen. 

Ook november en maart kunnen ijsdagen opleveren. In De Bilt is 3 november (1980) de vroegste datum met een ijsdag en 12 maart (1947) de laatste.

Meer uitleg over

  • Blokkade op de weerkaart op 500 hPa vlak en afwijking van de temperatuur in het extreem droge jaar 1976 (Bron: KNMI/ECMWF)

    Zomerse weerkaart

    Aanhoudend zomerweer hebben we wanneer hogedrukgebieden op de weerkaart aanhouden en de weg voor depressies van de Oceaan blokkeren.
  • Het weercijfer geeft een beeld van de regionale kwaliteit van het weer (Bron: (WeerOnline.nl))

    Weercijfers

    Het weercijfer is een eenvoudige methode om met behulp van één cijfer de kwaliteit van het weer te beschrijven.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over