Uitleg over

Vliegtuigstrepen

Vliegtuigstrepen zijn kunstmatige wolken, veroorzaakt door de uitstoot van waterdamp door vliegverkeer.

Vliegtuigstrepen ontstaan door uitlaatgassen van vliegtuigmotoren. Deze uitlaatgassen zorgen voor een toename van waterdamp en roetdeeltjes op de vliegroute.

De waterdamp uit de vliegtuigmotoren bevriest in de hoge atmosfeer (rond 10 kilometer hoogte) waar het meer dan 40 graden vriest. Deze ijskristallen vormen de voor ons zichtbare vliegtuigstrepen.

Luchtkwaliteit

Hoewel vliegtuigen een aantal stoffen (zoals kooldioxide (CO2) en stikstofoxides) uitstoten door de verbranding van kerosine heeft dit weinig effect op de luchtkwaliteit voor de mens. De lucht hoog in de atmosfeer mengt zich nauwelijks met de lucht op leefniveau. Modelberekeningen en metingen bevestigen dit.

Klimaatverandering

In internationaal verband wordt onderzoek gedaan naar de invloed van het luchtverkeer op de atmosfeer. Het IPCC stelt vast dat vliegtuigen op een complexe manier invloed hebben op het klimaat. Het effect op mogelijke veranderingen in de bewolking door het vliegverkeer is belangrijk, maar onzeker. Naast de door vliegverkeer uitgestote CO2 en de vliegtuigstrepen versterkt de door vliegverkeer veroorzaakte niet-streepvormige hoge bewolking ook het broeikaseffect.

Contrails

Een ander woord voor vliegtuigstrepen is contrails. Dit is een samenvoeging van de Engelse woorden condensation (condensatie) en trails (sporen). De positie van de zon bepaalt de kleur van de vliegtuigstrepen. Bij laagstaande zon vlak voor zonsondergang kunnen ze een felgele of oranje kleur krijgen. Ook andere wolken kunnen een rol spelen bij de kleur van vliegtuigstrepen.

Vliegtuiggaten in wolken

In een dunne wolk kan een rond gat ontstaan, met een doorsnede van enkele kilometers. Zo’n gat ontstaat door een vliegtuig. Een vliegtuig dat door een wolk vliegt, veroorzaakt trillingen, schokgolven en wervelingen in de lucht. De onderkoelde druppeltjes in de wolk gaan trillen en kunnen daardoor gemakkelijk bevriezen. Zo ontstaan ijskristalletjes die, als ze groot genoeg zijn, door hun gewicht omlaag vallen. In de wolk ontstaat dan een gat.

De gaten hebben geen enkel effect op het weer. Hoogstens kan de zon soms even flauw doorbreken. De vliegtuiggaten kunnen vrij lang stand houden, maar uiteindelijk lopen ze gewoon weer vol met bewolking.

Meer uitleg over

  • Lidarmetingen van de Raman lidar van vulkaanstof op 16 april 2010. De afbeelding geeft op ieder tijdstip een dwarsdoorsnede van de atmosfeer. De stoflaag net boven de 2 km hoogte is goed zichtbaar (Metingen en figuur: A. Apituley (RIVM)

    Lidar meet stof in de lucht

    Een lidar is een soort radar die gebruikt kan worden voor het bepalen van afstanden, zoals de hoogte van wolken boven het aardoppervlak of stofdeeltjes in de lucht.
  • Smog boven Almaty, Kazachstan (Bron: Wikipedia)

    Luchtkwaliteit

    Het KNMI maakt dagelijks verwachtingen van de luchtkwaliteit. Dit gebeurt met computermodellen.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over