Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut; Ministerie van Infrastructuur en Milieu

 
KNMI Klimaatscenario's
Wind en storm
12-01-2009

Windvaan

Het is moeilijker om uitspraken te doen over het toekomstige windklimaat dan over toekomstige temperaturen en neerslag. Het windklimaat wordt o.a. beïnvloed door de veranderingen in temperatuur en de regionale spreiding daarin. Veel onderzoek is daarom gericht op het beter in kaart brengen van het huidige windklimaat.


Hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar
In de G en W scenario’s verandert de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar in Nederland nauwelijks (1% of minder). De klimaatmodellen die zijn gebruikt voor de G+ en W+ scenario’s laten een lichte toename zien van de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar (figuur 1). De sterkte van de zware stormen, die momenteel minder dan eens per jaar voorkomen, nemen boven Noordwest Europa eveneens licht toe.
Fig.1 Hoogste daggemiddelde windsnelheid in De Bilt tussen 1962 en 2005, en de vier klimaatscenario’s (gekleurde lijnen). De dikke zwarte lijn volgt een voortschrijdend 30-jaar gemiddelde in de waarnemingen. De grijze band illustreert de jaar-op-jaar variatie die is afgeleid uit de waarnemingen.
Hoogste daggemiddelde windsnelheid in De Bilt tussen 1962 en 2005, en de vier klimaatscenario’s (gekleurde lijnen). De dikke zwarte lijn volgt een voortschrijdend 30-jaar gemiddelde in de waarnemingen. De grijze band illustreert de jaar-op-jaar variatie die is afgeleid uit de waarnemingen.

De toename in de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar van circa +2% per graad wereldwijde temperatuurstijging in de G+ en W+ scenario’s is klein ten opzichte van de jaar-op-jaar variatie en de natuurlijke schommelingen op langere termijn. In geen van de scenario’s zet de waargenomen dalende trend van het totale aantal stormen in Nederland in dezelfde mate door.

Tabel 1. Range in gesimuleerde verandering van de maximale daggemiddelde windsnelheid per jaar (mediaan, 10% percentiel, 90% percentiel op basis van runs van mondiale klimaatmodellen) bij een wereldwijde temperatuurstijging van 2°C rond 2050 t.o.v. 1990.
  zonder verandering luchtstromingspatronen met verandering luchtstromingspatronen
Gemiddeld 0% +2%
10% percentiel -1% -1%
90% percentiel +1% +4%

In tabel 4 en 5 is een overzicht gegeven van de gemiddelde windsnelheid per jaar op enkele plaatsen in Nederland.

Tabel 2. Waargenomen en geschatte maximale daggemiddelde windsnelheid per jaar rond 2050 per scenario voor enkele stations in Nederland.
  1976-2005 G
2050
G+
2050
W
2050
W+
2050
De Kooy 15,8 15,8 16,1 15,6 16,4
De Bilt 11,1 11,1 11,3 10,9 11,5
Eelde 13,3 13,3 13,5 13,1 13,8
Tabel 3. Waargenomen en geschatte maximale daggemiddelde windsnelheid per jaar rond 2100 per scenario voor enkele stations in Nederland.
  1976-2005 G
2100
G+
2100
W
2100
W+
2100
De Kooy 15,8 15,8 16,4 15,4 17,0
De Bilt 11,1 11,1 11,5 10,8 11,9
Eelde 13,3 13,3 13,8 13,0 14,3
Voor het windklimaat in West Europa is het van belang in hoeverre de wereldwijde opwarming zal leiden tot een verandering van de luchtstromingspatronen. Die zijn bepalend voor het aantal, de sterkte en de gemiddelde baan van depressies, en daarmee voor ons toekomstige stormklimaat. De modelberekeningen voor de luchtstromingspatronen in onze regio verschillen onderling behoorlijk. De mogelijke verandering in de maximale windsnelheid kan verschillen per regio (Figuur 2)
Fig.2 Verandering in de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar in % voor 2050 ten opzichte van 1990, berekend met klimaatmodellen representatief voor een G+ scenario (boven) en een G scenario (onder).
 Verandering in de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar in % voor 2050 ten opzichte van 1990, berekend met klimaatmodellen representatief voor een G+ scenario (boven) en een G scenario (onder).

Gemiddelde windsnelheden
In tabel 4 en 5 is een overzicht gegeven van de gemiddelde windsnelheid per jaar op enkele plaatsen in Nederland. Ook zijn indicaties gegeven voor de gemiddelde windsnelheden in de toekomst onder de vier scenario's.
Tabel 4. Waargenomen en geschatte gemiddelde windsnelheid per jaar rond 2050 per scenario voor enkele stations in Nederland. Voor de schattingen van de gemiddelde windsnelheid in de toekomst zijn de scenario-waarden voor de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar gebruikt.
  1976-2005 G
2050
G+
2050
W
2050
W+
2050
De Kooy 6,0 6,0 6,2 6,0 6,3
De Bilt 4,0 4,0 4,0 3,9 4,1
Eelde 4,8 4,8 4,9 4,7 4,9

Tabel 5. Waargenomen en geschatte gemiddelde windsnelheid per jaar rond 2100 per scenario voor enkele stations in Nederland. Voor de schattingen van de gemiddelde windsnelheid in de toekomst zijn de scenario-waarden voor de hoogste daggemiddelde windsnelheid per jaar gebruikt.
  1976-2005 G
2100
G+
2100
W
2100
W+
2100
De Kooy 6,0 6,0 6,3 5,9 6,5
De Bilt 4,0 4,0 4,1 3,9 4,3
Eelde 4,8 4,8 4,9 4,7 5,1