Klimatologie: Maandoverzicht
Oktober 2005: Zeer zacht, zeer zonnig en vrij droog
Met een gemiddelde temperatuur in De Bilt van 13,3 °C tegen een
langjarig gemiddelde van 10,3 °C eindigde oktober 2005 op de tweede
plaats in de rij van zachtste oktobermaanden sinds 1901. Alleen in 2001
was oktober met een gemiddelde temperatuur van 14,2 °C nog zachter.
Het meest opvallend was het uitzonderlijk zachte weer aan het einde van
de maand. De derde decade (dag 21 tot en met 31) was in De Bilt met een
gemiddelde temperatuur van 14,3 °C en een gemiddelde maximum- en minimumtemperatuur
van respectievelijk 17,6 °C en 11,3 °C de zachtste in ruim honderd jaar.
De oude records stonden op 13,5 °C, respectievelijk 16,4 °C en 10,9 °C,
alle in 1989. Ook op veel andere KNMI-stations werden
recordwaarden
geboekt.
De uiterste datum in het
herfstseizoen waarop in het noorden en midden van het land, waaronder
De Bilt, plaatselijk een warme dag werd geregistreerd (maximumtemperatuur
20,0 °C of hoger) was 27 oktober 1937. Dit jaar werd het in delen van
het land nog 20,0 °C of hoger van 27 tot en met 31 oktober. Met name
het lange aanhouden van het zachte weer, met in het zuiden lokaal vijf
aaneengesloten warme dagen, is hoogst uitzonderlijk.
Het totale aantal
warme dagen kwam in De Bilt uiteindelijk uit op zeven tegen twee
normaal. Ook in 2001 werden zeven warme dagen geregistreerd. We moeten teruggaan tot het jaar 1969 om een nog groter aantal
te vinden; toen tien. Het hoogste aantal ooit bedroeg 12 in 1921.
De
landelijk hoogste temperatuur, 23,6 °C, werd gemeten in Woensdrecht
op 10 oktober. De landelijk laagste temperatuur was 2,2 °C, op 3 oktober
in Deelen.
Oktober was gemiddeld over het land zeer zonnig met 166 zonuren tegen
een langjarig gemiddelde van 105 uren. In De Bilt eindigde oktober met
172 uren zon tegen normaal 106 uren, op de derde plaats in de rij van
zonnigste oktobermaanden vanaf 1901. Op de eerste plaats staat oktober
1920 met 189 zonuren. Met name de tweede decade (dag 11 tot en met 20)
was zeer zonnig met landelijk gemiddeld 70 uren zonneschijn tegen normaal
35. In De Bilt werden in dit tijdvak 73 zonuren geregistreerd tegen 35
normaal. Sinds 1901 was daar alleen de tweede decade van 2003 nog iets
zonniger met 75 zonuren. In Maastricht was de tweede decade met 84 zonuren
zelfs de zonnigste sinds de metingen aldaar begonnen in 1906.
In het oosten van het land scheen de zon deze maand het meest. Van de KNMI-stations was Twenthe het zonnigst met 184 zonuren. In Zeeland scheen de zon het minst met op het station Wilhelminadorp 138 zonuren.
Met gemiddeld over het land 49 mm neerslag tegen normaal 78 mm was
oktober vrij droog. Veel dagen verliepen droog, het merendeel van de
neerslag viel tussen de 19e en 25e. Landelijk bezien een zeer natte
dag was 24 oktober met 15 mm neerslag. De minste neerslag viel in een
brede strook van Brabant naar Drenthe. Van de KNMI-stations was Eindhoven
het droogst met 32 mm. De meeste neerslag viel langs de Hollandse kust.
In Wijk aan Zee werd het meest afgetapt: 71 mm. In De Bilt werd 56 mm
geregistreerd tegen een langjarig gemiddelde van 77 mm.
Vorig jaar oktober bedroeg in De Bilt de gemiddelde temperatuur 11,3
°C, het aantal uren zonneschijn 129 en de neerslagsom 50 mm.
Normaal=het langjarig gemiddelde over het tijdvak 1971-2000
De Bilt, 1 november 2005/Sluijter