KNMI - Klimatologische Dienst: De storm van 23 juni 2004

Op 23 juni 2004 werd ons land getroffen door een voor zomerse begrippen hevige storm. Aan de kust kwamen windstoten voor tot 29 m/s (104 km/uur) en in IJmuiden werd een hoogste gemiddelde windsnelheid gemeten van 22 m/s (9 Beaufort). In onderstaande tabellen worden de hoogst opgetreden windstoten en maximum uurgemiddelde windsnelheden gepresenteerd voor een aantal operationele KNMI-stations met een meetreeks van tenminste 50 jaar. Daaronder volgt enige achtergrondinformatie.

Ter aanvulling kunt u op de geografische overzichten de waarden vinden zoals die zijn gemeten op alle KNMI-stations.

Geografische overzichten maximum opgetreden windstoot in m/s

Geografische overzichten maximum uurgemiddelde windsnelheid in m/s

De Bilt (260) vanaf 1904
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
25.0
90
20040623
9.0
5
20040623
juni
21.6
78
19780623
15.0
7
19060629
juli
28.8
104
19640718
16.5
7
19090728
augustus
31.9
115
19530815
20.1
8
19120827

Valkenburg (210) vanaf 1951
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
25.0
90
20040623
15.0
7
20040623
juni
23.1
83
19940621
18.0
8
19650618
juli
25.2
91
19890730
19.5
8
19690707
augustus
24.7
89
19940818
17.0
7
19560818

De Kooy (235) vanaf 1906
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
25.0
90
20040623
16.0
7
20040623
juni
23.7
85
19540621
21.6
9
19380602
juli
25.2
91
19740703
23.1
9
19560729
augustus
28.3
102
19850803
26.8
9
19140812

Eelde (280) vanaf 1906
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
21.0
76
20040623
11.0
6
20040623
juni
25.0
90
20030602
16.5
7
19180623
juli
24.7
89
19910711
17.0
7
19560730
augustus
31.4
113
19850814
17.0
7
19230830

Twenthe (290) vanaf 1951
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
20.0
72
20040623
9.0
5
20040623
juni
20.6
74
19790603
12.3
6
19540627
juli
21.1
76
19840710
15.4
7
19560709
augustus
26.8
97
19850814
16.5
7
19560825

Vlissingen (310) vanaf 1908
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
27.0
97
20040623
19.0
8
20040623
juni
26.0
94
20030604
23.1
9
19130610
juli
26.8
97
19840711
21.1
9
19360715
augustus
34.5
124
19850814
23.1
9
19120827

Maastricht (380) vanaf 1908
Maand

max. opgetreden
windstoot in m/s

in km/uur
datum

max. uurgemiddelde
windsnelheid in m/s

in Beaufort
datum
23 juni
22.0
79
20040623
13.0
6
20040623
juni
24.2
87
19780623
15.9
7
19870608
juli
24.7
89
19830717
14.4
7
19870717
augustus
24.7
89
19920809
14.9
7
19850805

Men kan zich afvragen of de kans op stormen in Nederland aan het veranderen is in samenhang met de opwarming van het klimaat. De rapportage over de “Toestand van het klimaat in Nederland, 2003” zegt dat dit inderdaad het geval is: het aantal stormen in Nederland is vanaf 1962 geleidelijk afgenomen.

Ter illustratie geeft onderstaande figuur vanaf 1962 het aantal stormen per jaar, uitgaande van de metingen van de uurgemiddelde windsnelheid op 13 plaatsen verspreid over het land. Het aantal stormen wordt verkregen door eerst de gebeurtenissen te selecteren waarbij op minimaal 7 van de 13 plaatsen een piek in de windsnelheid is gemeten. Deze gebeurtenissen worden vervolgens gerangschikt door te kijken naar de uitzonderlijkheid van die pieken. De figuur laat zien hoe de 700 meest uitzonderlijke gebeurtenissen zijn verdeeld over de afgelopen 41 jaar. Door stormen op deze manier te selecteren wordt voorkomen dat uitsluitend de hoge windsnelheden worden worden geteld die pal aan de kust optreden. Tevens wordt voorkomen dat zeer plaatselijke gebeurtenissen worden meegenomen. De gebruikte telling is daarmee beter in overeenstemming met de gevolgen van de storm. De windsnelheid die hoort bij de getelde stormen ligt, afhankelijk van de plaats in het land boven de 11 tot 16 m/s, hetgeen overeenkomt met een windkracht vanaf 6 à 7. Als in plaats van 700 naar bijvoorbeeld de 500 of 300 meest uitzonderlijke gebeurtenissen wordt gekeken, verandert dit beeld niet. Figuur. Aantal stormen per jaar in Nederland.

Een andere vraag is hoe uitzonderlijk de huidige storm is voor het jaargetijde. Onderstaande figuur toont de spreiding van de stormen in de loop van het jaar. Per kalenderdag wordt de hoogst gemeten windsnelheid gegeven van alle stormen op die kalenderdag in de periode 1962-2002. De storm van de 23e is rood gemarkeerd. Figuur. Maximale windsnelheden behorende bij de stormen per kalenderdag.

De figuur laat zien dat de zwaarste stormen optreden in het winterhalfjaar. De storm van 28 mei 2000 is meteorologische gezien een uitschieter. Het is tot nu toe de zwaarste storm van alle stormen buiten het stormseizoen dat van oktober tot en met maart loopt.

In de aanloop naar de storm van 28 mei 2000 bevond zich boven Nederland een sterke straalstroom. In deze straalstroom trok een uitdiepende depressie langs de kust naar het noordoosten. Er was die meidag sprake van een zware zuidwest- tot westerstorm, uniek zo laat in het voorjaar. In Vlissingen en IJmuiden liepen de uurgemiddelde snelheden op tot 90 km per uur. In het hele land brachten zeer zware windstoten, met snelheden tot circa 90–110 km per uur, veel schade toe aan gebouwen en bomen. De bomen waren extra kwetsbaar omdat ze volledig in blad stonden en dus meer wind vingen. De storm eiste in Nederland drie mensenlevens.

Zie voor een uitgebreide windklimatologie van Nederland inclusief overzicht van de zwaarste stormen de KNMI-Hydrasite

Laatste wijziging: 24 juni 2004 10.00 uur