Op 27 en 28 juni 2011 werd met een zuidelijke stroming zeer warme lucht naar ons land gevoerd. Bij veel zon werd het tropisch warm. In de avond van de 28e werd de hitte alweer uit het land verdreven. Dit ging gepaard met actieve onweersbuien die lokaal veel overlast veroorzaakten.

Het gecombineerde Belgisch-Nederlandse bliksemmeetnet registreerde tussen 00.00 uur en 24.00 uur UT op 28 juni 2011 ca. 75.000 ontladingen. Zie ook het geografisch overzicht (klik voor een vergroting). Dat is een bijzonder groot aantal maar geen record. Zo werden er op 17 juli 2004 ca. 80.000 ontladingen geregistreerd. De eerste onweersbuien trokken in de ochtend in activiteit afnemend over het zuidwesten van het land. Dit waren buien die de avond ervoor boven Frankrijk waren ontstaan. De meeste ontladingen deden zich voor tijdens de buien die in de avond over het land trokken. In het filmpje hieronder wordt het aantal ontladingen per 10 minuten getoond.

Het kaartje toont de maximale windstoten in m/s die zijn geregistreerd op 28 juni 2011. Op het KNMI-station Eindhoven werd 32 m/s (115 km/uur) gemeten. Zeer lokaal kan de windsnelheid tijdens een downburst nog hoger zijn opgelopen. Dat was onder andere waarschijnlijk het geval in de omgeving van Vught waar de wind veel schade heeft aangericht. Tussen Waalwijk en Kaatsheuvel is kortdurend een kleine windhoos waargenomen. Op onderstaande filmpjes (beide spelen versneld af) is de hoos zichtbaar.

De buien brachten lokaal in korte tijd veel neerslag. Op een aantal plaatsen viel in totaal meer dan 50 mm. Op het KNMI-station Herwijnen werd 100 mm afgetapt. Daarvan viel 79 mm in minder dan 1 uur. Dit is een zeldzaam hoge neerslagsom die op een willekeurige plaats in ons land minder dan eens per 100 jaar voorkomt. Het meteogram van het station Herwijnen is hier rechts weergegeven (klik op plaatje voor groter beeld). Tijdens de wolkbreuk daalde de temperatuur in korte tijd meer dan 10 graden en liep het zicht door de hevige neerslag terug tot minder dan 500 meter. Het luchtdrukpatroon laat een typische "onweersneus" zien van ca. 7 hPa.

Het kaartje toont de kans op hagel bij de buien op 28 juni 2011, verdeeld in drie klassen (klik op kaartje voor groter beeld). Dit wil niet zeggen dat in de gekleurde gebieden ook daadwerkelijk hagel is opgetreden. De scherpe begrenzing van de gebieden waar mogelijk hagel is gevallen opvallend. Dit is overigens kenmerkend voor zomerse hagelbuien. Er zijn op het KNMI meldingen binnengekomen van hagel, met name uit de provincie Zuid-Holland. Sommige hagelstenen hadden daar een doorsnede van ca. 2 tot 3 cm. Zowel op 27 als 28 juni werd het tropisch warm (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger). De hoogste maxima werden gemeten op de 28e. Op het KNMI-stations Eindhoven en Hupsel werd 34,5 °C gemeten. Deze maxima zijn niet uitzonderlijk voor eind juni. Tijdens de nacht van 27 op 28 juni daalde de temperatuur op veel plaatsen niet verder dan ca. 20 °C. Dat is wel uitzonderlijk warm voor de tijd van het jaar.

Disclaimer: Voorlopige analyse! Bovenstaande gegevens zijn (deels) ongevalideerd. In het validatieproces kunnen gegevens eventueel worden aangepast.

29 juni 2011, 10.30 uur /KNMI Klimaatdata en -advies, Rob Sluijter