Eerste OMI resultaten laten grote dagelijkse variatie luchtvervuiling zien.

Dinsdag, 23 november 2004.

Dankzij satellieten is voor het eerst mogelijk om iedere dag de luchtvervuiling in Nederland en de rest van de wereld te zien tot op stadsniveau. Het blijkt dat in Nederland het verschil in luchtvervuiling van dag tot dag maar ook van plaats tot plaats sterk varieert. Dat zijn verrassende resultaten van het nieuwe satellietinstrument OMI, het Ozone Monitoring Instrument. Inmiddels stromen de eerste meetgegevens bij het KNMI in De Bilt binnen.

Na de succesvolle lancering van het instrument, op de EOS-AURA satelliet afgelopen zomer, vonden in de ruimte de gebruikelijke testen met het instrument plaats. Het instrument werkt uitstekend. Zo is het ozongat is in de metingen goed zichtbaar. OMI is een door Nederland en Finland ontwikkeld meetinstrument. Naast broeikasgassen zoals ozon meet OMI ook luchtvervuilende stoffen in de lucht, zoals stikstofdioxide en fijn stof (smog) en zullen de metingen gebruikt worden voor een nog gedetailleerdere zonkrachtverwachting. Het instrument is een uniek ontwerp van de Nederlandse industrie.

Nederland op een schone dag: zondag 7 november 2004

Nederland op een dag met sterke vervuiling: dinsdag 9 november 2004

De eerste resultaten zijn dinsdagmiddag bekend gemaakt voor pers en publiek door deze bij het KNMI officieel aan te bieden aan de Directeur Generaal van het Rijksinstituut van Volksgezondheid en Milieu, dr. Marc Sprenger.
Tevens zijn de eerste meetresultaten van het Ozone Monitoring Instrument (OMI) gisteren aangeboden aan minister Brinkhorst van het Ministerie van Economische Zaken. De ministeries van Economische Zaken, Verkeer en Waterstaat en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen hebben dit prestigieuze project samen gefinancierd. OMI is een voorbeeld van een gezamenlijke inspanning van industrie en instituten om tot een hoogwaardig, innovatief wetenschappelijke instrument te komen. Het vervult daarmee een voorbeeldfunctie voor de gezamenlijke acties uit het vorige week gepubliceerde actieplan Ruimtevaart.

Luchtkwaliteit

Het KNMI kan nu iedere dag de hele aardatmosfeer zeer gedetailleerd, zelfs op stadsniveau, in kaart brengen. Daaruit blijkt niet alleen dat Nederland tot 's werelds meest vervuilde gebieden behoort, ook binnen Nederland zijn opmerkelijk grote regionale verschillen zichtbaar.
De randstad is vrijwel iedere dag het meest vervuilde deel van Nederland, maar de dagelijkse variaties zijn enorm groot. Daarbij speelt niet alleen productie van luchtvervuiling een rol, maar ook weersomstandigheden, m.n. de wind. Zo is goed te zien dat vervuiling bij zonnig weer lang blijft hangen (smog).

Gedetailleerde satellietmetingen van luchtvervuiling door OMI vullen de grondmetingen door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) goed aan. OMI maakt het voor het KNMI mogelijk om op afzienbare termijn in samenwerking met het RIVM ook een verwachting van luchtvervuiling te maken.

Huidkanker

De zonkrachtverwachting, die gebaseerd zal worden op OMI-metingen is belangrijk vanwege het toenemend aantal gevallen van huidkanker. Een hoge zonkracht - en dus veel uv-straling - is een belangrijke risicofactor voor huidkanker. Volgens de huidige prognoses van KWF Kankerbestrijding stijgt het aantal huidkankerpatiënten in Nederland in 2015 tot 36.800; dat is een stijging van ca. 75% ten opzichte van het jaar 2000.