[English]

HIRLAM

Introductie

HIRLAM staat voor HIgh Resolution Limited Area Model. Het HIRLAM model is het atmosfeermodel dat op het KNMI wordt gebruikt voor het maken van operationele weersverwachtingen tot +48 uur vooruit. De ontwikkeling van HIRLAM vindt plaats in het kader van het internationale HIRLAM onderzoeksproject, een samenwerkingsverband tussen een aantal Europese landen. Het KNMI is een van de partners in dit project. Een uitgebreide Engelse beschrijving van het HIRLAM project is beschikbaar kunt u vinden op http://www.knmi.nl/hirlam.

Door deelname aan het HIRLAM project heeft het KNMI de beschikking over een geavanceerd systeem voor numerieke weersverwachtingen tot 2 dagen vooruit. Het HIRLAM systeem geeft de meteoroloog belangrijke informatie bij het opstellen van de "verwachtingen voor vandaag en morgen". Uitvoer van het systeem wordt ook direct gebruikt, bijvoorbeeld de de presentatie van weersverwachtingen op televisie, en voor de automatische levering aan specifieke doelgroepen.

Doelstelling

Het HIRLAM project heeft tot doel het ontwikkelen en onderhouden van een geavanceerd numeriek systeem voor de ondersteuning van de productie van weersverwachtingen tot twee dagen vooruit, op de deelnemende instituten. Binnen het HIRLAM project worden de activiteiten van verscheidene onderzoeksgroepen binnen Europa gecoordineerd. Daardoor wordt gewaarborgd dat de meteorologische kwaliteit van het HIRLAM systeem tot de beste ter wereld blijft behoren.

Omdat het HIRLAM systeem door verschillende instituten gebruikt moet kunnen worden, is overdraagbaarheid van het systeem vereist. Enerzijds wordt dat bereikt door het volgend van door de Wereld Meteororologische Organisatie (WMO) opgestelde standaards voor de uitwisseling van gegevens:

Invoer: waarnemingen en resultaten van mondiale modellen
Uitvoer: velden en tijdreeksen

en anderzijds door de programmatuur zo in te richten dat gebruik kan worden gemaakt van vrijwel elk (UNIX) computersysteem.

HIRLAM en KNMI

Omdat er hoge eisen worden gesteld aan de snelheid en de frequentie waarmee de modelgegevens aan de meteoroloog en aan andere afnemers worden afgeleverd, is het niet mogelijk om het numerieke model over de gehele aarde te draaien. In plaats daarvan is het modeldomein beperkt tot grofweg Europa en de Noord-Atlantische Oceaan. Dit verklaart de term "Limited Area Model" in het acroniem HIRLAM. Door de beperking in het gebied is het mogelijk om de berekeningen uit te voeren met een hoge mate van ruimtelijke detaillering, waardoor het andere deel van de naam "High Resolution" wordt verklaard. Het operationele HIRLAM model op het KNMI, dat het gebied van Europa en de Noord-Atlantische Oceaan omvat en waarmee verwachtingen tot +48h worden gemaakt, heeft sinds 2002 een roosterpuntsafstand van ca. 22km. Daarbinnen genest is een fijnschaliger versie van het model, met een roosterpuntsafstand van 11km, waarmee verwachtingen tot 24h vooruit voor West-Europa worden gemaakt. Vanaf eind 2006 zal het "grote" HIRLAM model (Europa + N.Atl) in zijn geheel op een 11km rooster gaan draaien. Daarna zullen nog fijnmaziger (ca. 2km) experimentele modellen voor Nederland en directe omgeving worden opgezet.

De onderzoeksbijdrage van het KNMI aan het HIRLAM project richt zich vooral op:

het gebruik van moderne waarnemingssystemen, met name van remote sensing instrumenten,
het verbeteren van de modelfysica en het geschikt maken daarvan voor gebruik op mesoschaal (2-3km resolutie),
het interpreteren en verifiëren van mesoschaal verwachtingen
het ontwikkelen en optimaliseren van korte termijn kansverwachtingen, verkregen met behulp van ensembles van limited area modellen
het ontwerpen en ontwikkelen van het systeem waarmee het cyclische productieproces van het HIRLAM model wordt aangestuurd, en de gebruikersinterface daarvan.

Samenwerking

Naast de door het HIRLAM project gedefinieerde samenwerking tussen de deelnemende instituten vormt het HIRLAM project een overkoepelende organisatie voor samenwerking met vrijwel alle andere meteorologische instituten binnen Europa, met onderzoeksgroepen van vele universiteiten, en met diverse internationale organisaties (bijvoorbeeld ECMWF, ESA).

Voortgang en resultaten

Resultaten van het onderzoek binnen het HIRLAM kader worden regelmatig gepubliceerd in de internationale wetenschappelijke literatuur, en/of in HIRLAM technische rapporten. De voortgang wordt regelmatig gepubliceerd in HIRLAM nieuwsbrieven. Het belangrijkste resultaat van het HIRLAM project is uiteraard het numerieke weersverwachtingssysteem, zoals dat nu in de deelnemende landen operationeel draait, en zoals dat voor onderzoek beschikbaar is voor onderzoeksgroepen.

Contact informatie

Voor meer informatie over HIRLAM op het KNMI kunt u zich richten tot dr.ir. B.G.J. Wichers Schreur.

Ben Wichers Schreur