DIGISTAD (DIGItaliseren amsterdam STADswaterkantoor)

Projectleider:     T. Brandsma
Herstart project:     februari 2001
Status: invoeren van de waanermingen is afgerond, in 2005 worden de waarnemingen opgeleverd (via internet ter beschikking gesteld).
 

Probleemstelling

Voor de landdata richt HISKLIM zich met name op het verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarstelling van de lange klimaatreeksen. Dergelijke reeksen zijn van groot belang voor het klimaatonderzoek. Thans sluimeren nog veel klimaatreeksen in de archieven. Voordat deze gegevens voor het klimaatonderzoek gebruikt kunnen worden moeten ze gedigitaliseerd worden.

Het huidige project wil een drietal unieke reeksen digitaliseren: de Amsterdam Stadswaterkantoorrreeks, de Fremery reeks en een reeks van Leiden.
(1) Amsterdam Stadswaterkantoor (1784–1924)
De reeks van het Stadswaterkantoor in Amsterdam is de meest omvangrijke van de drie (ca. 3–4 manjaar werk). Het Stadwaterkantoor is van oudsher verantwoordelijk geweest voor het peil- en kwaliteitsbeheer van het water in de stadsgrachten van Amsterdam. Vanaf ca. 1700 zijn boekjes bewaard gebleven waarin opgetekend de waterstanden (24x/dag of meer) van de Amstel, de grachten en het IJ. De waterstanden op het IJ geven een indruk van de eb- en vloedbeweging in de toenmalige Zuiderzee. Daarnaast is meerdere keren per dag de windrichting en -kracht opgetekend. Vanaf 1784 is (en dat is uniek) 24x/dag de temperatuur opgetekend en vanaf 1822 ook 24x/dag de luchtdruk. Voor HISKLIM zijn vooral de meteorologische gegevens van belang.

Eind tachtiger jaren heeft het Gemeentearchief van Amsterdam de boekjes over de periode van ca. 1780-1924 verfilmd. Het KNMI heeft daar indertijd een kopie van laten maken. Om de gegevens voor klimaatonderzoek toegankelijk te maken moeten ze gedigitaliseerd worden (intikken in een spreadsheet programma). Als tussenstap moeten de films omgezet worden in digitale beelden.

(2) Fremery (1836–1846)
De Fremery reeks is een korte reeks (ca. 2 manmaanden werk). De metingen werden verricht door Petrus de Fremery bij de Veerartsenijschool in Utrecht in de periode 1828–1850. Alleen van de periode 1836–1846 zijn dagelijkse metingen bewaard gebleven. Het belang van de reeks zit in de overlap met Zwanenburg (vóór de inpoldering van de Haarlemmermeer) in een data-arme periode. Daarnaast waren de waarneemcondities voor deze reeks (vlak terrein aan nauwelijks bebouwde Biltstraat) vermoedelijk beter dan die op de ‘Sonnenborgh’ (met bomen bezette heuvel langs een singel). De Fremery-reeks is in kopie op het KNMI aanwezig.

(3) Leiden (1697–1698)
De reeks van Leiden is een zeer korte en oude tweejarige reeks gemeten door Wolferd Senguerd. Het belang van deze reeks zit in de overlap met een recent ontdekte Parijse reeks 1670–1713 (Grand en Gaff, 1992), zijnde de oudst bekende luchtdrukreeks van Europa.
 

Resultaten

Het project heeft tot de volgende resultaten geleid (zie ook onder publicaties): De volgende resultaten worden nog verwacht (2005/begin 2006)

intro-ne HISKLIM: programmabeschrijving | projecten | maritieme data | landdata | publikaties | datalinks | vacature